İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yatdı

25
geçiş
9,3
milyonda
10.827.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
21
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi187,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
ShoR D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,77

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yatdı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
uyudı4712,0012,912,0066,6
küffâr31.6035,924,661,6613,7
olup617.2813,512,231,939,2
cümle321.1972,210,930,821,0
ve7147.9190,63-0,65-1,501,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yatdı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
EÇS VI 115a–115b … aya serdâr olup gitdi. Ve bir gece Litre kal‘ası sahrâsında yatdı ve ertesi Galgofça kal‘ası altına yetdi. Ve ol gün ol gece …
ShoR 6.3.2 /35 … ġurup 遣使白 arḳış ıdıp öt[ünti 露 ///] et’öz-in yalnıp oron-ta yatdı攝斂諸根 al[ıp yıġınıp alḳu erkiglerig] 廻身背住 et’öz-in tegz-intür …
EÇS I 77a–77b … -i Girid'de kal‘a-i Hanya limanına varup lenger-endâht olup yatdı. Ahidnâme-i Hayreddîn Paşa'da eyle der kim,
EÇS X Y177b … kırk. Bunlar her fâhişenin hânesin bilüp kankı avret evinde yatdı, yatmadı bunlar bilür. Ve,
DK X 40 … rdı baṣdı ḳal'aya ḳoydı yine uyḫusın yeŋimeyüp yirine varup yatdı uyudı gine atınuŋ çılbırın bilegine kiçürdi kāfirler
EÇS X Y141b … -Kidânî oğlu Buhtunnasr harâb edüp kâmil beş yüz yıl berbâd yatdı. Andan bir şehir dahi zamîme olup 6. ismine şehr-i Yeşkikod …
EÇS V 13a … ilmezsin. Hele söz burda kalsın" deyü yorganın başına çeküp yatdı.
KT D 24 … (i)nç : ḳ(a)n(ı)ŋ : subça : yüg(ü)rti : sünüküŋ : t(a)gça : y(a)tdı : b(e)gl(i)k : urı ogl(u)ŋ : ḳuul : boltı : (e)ş(i)l(i)k ḳı …
EÇS VII 113a … ar koyup asker-i İslâm üzre atdı. Ve ba‘dehu hâmûş-bâş olup yatdı.
EÇS III 101a–101b … düşmüşken kendi kendiye kıbleye müteveccih olup arkası üzre yatdı. Cümle asker el-azametullah deyüp niçe zî-akl âdem kaçan ka …