İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yerdin

14
geçiş
5,2
milyonda
16.932.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası13341,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,70
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitKuTEÇSToplam
yerdin·13114
yėrdin1··1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yerdin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kökdin31811,5811,971,7344,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
KuT T. 37/81a1–2 41 ḳulaḳ tutġıl ol kün ündeyür ündegüçi yaḳın yerdin yawuḳ
KuT T. 33/80b1 … m oḳır sizler taŋrıda aḍın körkitiŋler maŋa nėni törüttiler yer--din azu olar ortaḳ mu kökler içinde azu bėrdimiz olarḳa bitig o …
KuT T. 27/42a1 … esilgeler eligleri hem aḍaḳları ḫilafınça azu yoḳḳılınġalar yerdin ol olarḳa ḫorluḳ dünya içre yana olarḳa aḫiret içre ḳın ulu …
KuT T. 33/62a3 … bütünlükin tandılar aŋar munda burun atarlar belgüsüz ıraḳ yerdin
KuT T. 38/87a3 12 taŋrı ol kim törütti yėti kökni yerdin olar teg ol iner iş anlarnıŋ ara bilse sizler kim taŋrı ḳam …
KuT T. 27/20b3 … sizler igligler azu sefer üze azu kelse biregü sizdin aşaḳ yerdin azu yavuḳsa siz uraġutlarḳa hergiz bulmasa suw teyemmüm ḳıl …
KuT T. 33/32b2 … ol kim utrularında turur ol kim soŋlarında turur kökdin hem yerdin eger tilese-miz ıyġay erdimiz olarnı yer ḳoḍı azu tüşürgeti …
KuT T. 30/3a3 … aşnu ol kim teŋde keçtiŋiz yusuf işi içinde tepremez men bu yerdin destur bėrginçeke tegi maŋa atam azu hükm ḳılsa taŋrı maŋa …
KuT T. 33/65a2 … nek törütgen bar mu taŋrıda aḍın ruzi bėrse sizke kökdin ve yerdin taŋrı yoḳ meger ol neçük ewrülür sizler
KuT T. 33/62a3 … y]lar: bütümiz aŋar neçük olarḳa ḳayra iman taḳı tevbe ıraḳ yerdin