İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yerler

365
geçiş
135,3
milyonda
878.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
30
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası391.023,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi326133,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,85
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yerler) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kökler345311,389,215,82395,6
kumsal161699,946,453,95113,1
darı111219,536,393,2876,8
ta‘âm122419,345,523,3969,0
sengistân112079,305,623,2564,7
eti91199,256,132,9659,4
iḍisi8739,236,662,8059,0
hem219059,084,424,3789,3
pişirüp7629,076,712,6252,0
ekmeği81768,925,392,7644,6
kalımbok5178,748,092,2347,7
eküp5238,727,652,2244,3
etin5248,727,592,2243,8
yemezler5388,676,932,2238,8
çiğ5438,656,752,2237,5
çemenzâr94178,564,322,8537,0
uçurum5748,545,962,2031,8
balığı62168,404,682,3527,6
kayalı62228,394,642,3527,3
aşup62318,374,592,3526,8
lahmı4468,326,331,9827,5
mülki4538,296,121,9726,4
taŋrıḳa51598,294,862,1624,2
diri4638,265,871,9725,0
hâliye4658,255,831,9624,7
depeli4698,245,741,9624,2
taşlı41088,115,101,9420,6
meliki41148,105,021,9420,2
çengelistân41188,084,971,9419,9
muhâtara41228,074,921,9319,7
içinde384.2738,073,045,4194,0
harp348,069,441,7336,5
ısladup3118,037,981,7328,1
yedikleri3138,027,741,7227,0
misvâk3148,027,631,7226,5
düz52688,024,112,1119,1
sâ‘at202.1978,003,073,9450,2
iḍisiŋe3208,007,111,7224,1
kemîngâh3237,996,911,7223,2
tuz41537,984,591,9217,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yerler” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (365) →
EÇS VII 108a … yun ve sığır ve câmûs südleriyle darı ve pasta çorbasın çok yerler. Lahşa şorbası, ya‘nî lâkşe çorbası yerler, zîrâ Hazret-i R …
EÇS IX Y41b … şehir içinde bir âdem kalsa ol gece ol âdemi sivrisinekler yerler, allâhümme âfinâ amân vermeyüp helâk ederler.
EÇS VIII 340b … rb cânibine kumsal yerler ile deryâ kenârınca bir göl-misâl yerler ve sığ denizler içre balık dalyanları gâyet çokdur.
EÇS IX Y29a … r kademesi nısf mi‘mâr zirâ‘ıdır. Bu râh üzre ba‘zı ârâmgâh yerler kesmişler. Kayanın etrâfına dolanarak ubûr olunur. Ammâ at …
EÇS III 40a Bî-mezheb Aklı: Cemî‘i zî-rûh kısmı olup cânı kanı ola, anı yerler. Husûsen kedileri haps edüp semîn oldukda tenâvül ederler. …
EÇS II 314b … a latîf za‘ferânı olur. Ve bu Bakü nâhiyelerinde ba‘zı şûre yerler vardır. At ve âdem basup sehl dursa atın tırnağı ve âdemin …
KuT T. 38/67a2 4 bilür ol kim kökler içinde ve yerler içinde turur hem bilür anı [kim] yaşrur sizler anı kim aşka …
EÇS IX Y150a … la revâne olup cânib-i erba‘amızı muhâfaza ederek sengistân yerler ubûr ederek [[(---) (---) (---)]] cümle piyâde olup 6 sâ‘at …
EÇS X Y236a … Ve anı fâre dahi yiyemez. Ve gayrı diyârlarda suda ısladup yerler. Gâyet berk hûrmâdır.
EÇS VII 125a … Vezîr ile Şîrînli ve Mansûrlu ve gayri imirzalar bir yerde yerler. Kapucular kethudâsıyla kapucubaşılar bir yerde yerler. Ve …