Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 2 | 52,5 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 161 | 65,8 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yerlerde) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| depeli | 4 | 69 | 9,14 | 6,91 | 1,98 | 30,6 | |
| zâhirdir | 4 | 88 | 9,03 | 6,56 | 1,98 | 28,6 | |
| taşlı | 4 | 108 | 8,92 | 6,26 | 1,97 | 27,0 | |
| eseri | 4 | 117 | 8,87 | 6,14 | 1,97 | 26,3 | |
| çemenzâr | 7 | 417 | 8,63 | 5,12 | 2,57 | 36,2 | |
| binâları | 5 | 261 | 8,59 | 5,31 | 2,18 | 27,2 | |
| sengistân | 4 | 207 | 8,47 | 5,32 | 1,95 | 21,8 | |
| muhâtara | 3 | 122 | 8,43 | 5,67 | 1,70 | 17,8 | |
| emn | 3 | 140 | 8,34 | 5,47 | 1,69 | 17,0 | |
| merhale | 3 | 144 | 8,32 | 5,43 | 1,69 | 16,8 | |
| düz | 4 | 268 | 8,25 | 4,95 | 1,94 | 19,8 | |
| kumsal | 3 | 169 | 8,21 | 5,20 | 1,68 | 15,8 | |
| sarp | 4 | 332 | 8,05 | 4,64 | 1,92 | 18,1 | |
| zâhir | 6 | 641 | 7,93 | 4,28 | 2,32 | 24,3 | |
| câbecâ | 4 | 404 | 7,85 | 4,36 | 1,90 | 16,6 | |
| etdiğimiz | 4 | 448 | 7,74 | 4,21 | 1,89 | 15,8 | |
| âbâdân | 7 | 927 | 7,72 | 3,97 | 2,48 | 25,5 | |
| kurâlar | 3 | 308 | 7,71 | 4,33 | 1,65 | 12,4 | |
| kurâları | 3 | 363 | 7,55 | 4,10 | 1,63 | 11,4 | |
| konak | 3 | 424 | 7,39 | 3,87 | 1,61 | 10,5 | |
| dükkân | 4 | 645 | 7,34 | 3,68 | 1,84 | 13,1 | |
| gayrı | 8 | 1.471 | 7,33 | 3,49 | 2,58 | 24,2 | |
| sâ‘at | 11 | 2.197 | 7,25 | 3,37 | 3,00 | 31,7 | |
| evci | 3 | 483 | 7,25 | 3,68 | 1,60 | 9,8 | |
| âsârı | 3 | 525 | 7,16 | 3,56 | 1,59 | 9,3 | |
| gayri | 7 | 1.506 | 7,10 | 3,27 | 2,37 | 19,2 | |
| bâğ | 6 | 1.295 | 7,08 | 3,26 | 2,19 | 16,4 | |
| elbette | 3 | 580 | 7,05 | 3,42 | 1,57 | 8,8 | |
| bâğçeli | 3 | 656 | 6,91 | 3,24 | 1,55 | 8,1 | |
| harâb | 4 | 965 | 6,86 | 3,10 | 1,77 | 10,1 | |
| niçe | 22 | 7.056 | 6,64 | 2,69 | 3,96 | 45,2 | |
| ma‘mûr | 9 | 2.852 | 6,61 | 2,71 | 2,54 | 18,6 | |
| sâ‘atde | 6 | 2.239 | 6,35 | 2,47 | 2,01 | 10,7 | |
| gidüp | 7 | 2.681 | 6,33 | 2,43 | 2,16 | 12,2 | |
| olmak | 3 | 1.070 | 6,32 | 2,54 | 1,43 | 5,6 | |
| hâlâ | 9 | 3.721 | 6,25 | 2,32 | 2,40 | 14,6 | |
| mahalle | 3 | 1.138 | 6,24 | 2,45 | 1,41 | 5,3 | |
| ba‘zı | 4 | 1.577 | 6,24 | 2,39 | 1,62 | 6,8 | |
| olan | 14 | 6.771 | 6,05 | 2,10 | 2,87 | 19,4 | |
| böyle | 4 | 1.834 | 6,04 | 2,17 | 1,56 | 5,8 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
yerlerde* ile tüm bağlamlar →“yerlerde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (163) →| EÇS X Y106b | … kurrâ ta‘yîn etdiklerinden mâ‘adâ a‘yân-ı kibâr dahi gayrı | yerlerde | mahsûs kubbeler ile dâr-ı kurrâlar inşâ etmişler. Cümle meş … |
| EÇS VIII 332b | Bu mezkûr merkûm beş aded kurâlar ki dereli ve depeli | yerlerde | bâğ u bâğçeli beşer altışar yüz kârgîr binâ kiremit örtülü … |
| EÇS II 340a | … a içre mu‘attal arz-ı hâliye yerler çokdur. Hattâ hâlî olan | yerlerde | beş aded buğdây anbârları vardır. Leb-ber-leb Selîm Hân'dan … |
| EÇS VIII 212a | … yetmiş yedi bender şehr-i azîmlerde ve ma‘âdin-i fıdda olan | yerlerde} | sikkesi kesilirdi. |
| EÇS II 332b | … ve kimi püşte-i âlîler üzre mebnî çengelistân ve sengistân | yerlerde | olmağıla ığmâz-ı ayn ile güzer olunup lâkin civârlarında ol … |
| EÇS V 40a | Andan kalkup cânib-i şarka düz ormanlar içre çemenzâr | yerlerde | kat‘-ı menâzil edüp bir gece, |
| EÇS III 16a | Devlet-i Âl-i Osmân'da seyâhat etdiğimiz | yerlerde | dört Ereğli vardır. Bir Rûmeli'nde İslâmbol kurbunda Silivr … |
| EÇS II 328b–329a | … heylân atlı asker ile ol gün ol gice ılgar edüp uğradığımız | yerlerde | ata dona kâdir olan, askerî dahi olmayan âdemleri sürerek e … |
| EÇS VII 52b | … d olup cümle murğân içün bu bâğun dîvârları içinde ve gayri | yerlerde | niçe yüz bin delikler binâ eylemişler, kış günü cümle tuyûr … |
| EÇS X Y389a | … b kal‘asın dahi geçüp Nîl kenârınca cenûba taşlı ve çakıllı | yerlerde | altı sâ‘at gidüp, |