İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yigirmi

2.547
geçiş
943,9
milyonda
82.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)391.801,0
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2.5011.021,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
Mait D 0,72
DK D 0,49
EÇS D 0,94

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTTMaitDKEÇSToplam
yigirmi1·3962.5012.547
yiğirmi····1818
yıġirmi·1···1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yigirmi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dörd1962.06110,443,6512,89650,2
aded4279.04610,242,6417,36868,7
bin51512.26710,152,4718,61946,0
beş1753.4569,902,7511,26375,9
kîse1031.1889,823,529,26322,9
altı1432.7509,792,7810,22313,7
pâre1082.3149,512,638,71216,4
yedi1594.8539,462,129,70225,9
yüz29912.2729,371,6911,93293,5
gün1143.3009,322,198,34171,4
nefer626899,293,577,21198,7
arşın502959,174,496,76223,9
sekiz721.8739,062,356,82120,6
otuz537739,033,186,48142,6
iki1859.4178,981,388,37128,0
cümle34521.1978,901,119,96163,4
on1115.4778,821,426,6181,0
üç1337.1638,811,306,8482,7
mihrâbdır374668,653,395,50109,7
asker511.9058,551,835,1356,6
adım377318,532,745,1879,3
sene996.2408,531,075,2143,8
dükkân356458,492,855,0979,3
fasıl291998,434,275,11120,7
kaddi314598,403,164,9582,5
mîldir281758,404,415,04122,0
kâmil391.4468,321,844,5043,7
ve1.451147.9198,300,388,7797,8
guruş316718,302,614,6661,5
tokuz294718,303,034,7272,3
günde328118,292,394,5754,9
hâsıl351.1338,282,034,4746,4
altıncı241558,194,364,66102,9
ikinci252888,173,524,5778,3
vardır968.5688,140,573,1913,3
arzı309538,132,064,1640,6
tüfengendâz231958,103,974,4985,9
üçüncü243228,103,304,4068,3
dükkânları254948,072,744,2553,5
mâhı266258,072,464,1746,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yigirmi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (2.547) →
EÇS VII 186a … ir koyun sekiz guruşa ve bir at yemi on akçeye ve bir sığır yigirmi guruşa ve bir tavuk bir guruşa ve altı dâne fındık bir akçe …
EÇS VI 78b–79a … kurâlar hisâbı üzre tahrîr-i Süleymân Hân'da eyâlet-i Budin yigirmi üç bin pâre köydür. Ve cümle eyâletinde altı kerre yüz bin …
EÇS V 104b Bu günlerde Kalga Sultân Boğdan beğimiz İstifan Beğ'den yigirmi kîse hakk-ı tarîk hidmeti mukâbelesinde alup iki yüz re’s a …
EÇS X Y71a … a‘-i îrâd-ı gılâle tâbi‘ olan kurâların harâc arâzîlerinden yigirmi altı kîse ile on yedi bin yedi yüz yigirmi sekiz para eder.
EÇS V 133b "Azîz-i merhûm kimyâya mâlik olup yigirmi dörd sâ‘atde me’kûlât [u] meşrûbâtdan bir şey tenâvül etmey …
EÇS VI 186a … rafa esüp şemşîr-i âteş-tâb ile küffârın urûkun kesüp cümle yigirmi altı bin küffâr-ı dûzah-karâr dendâ[n]-ı tîğ-ı âteş-tâbdan …
EÇS IV 247b–248a … eği ve Ercîş beği ve Bârgîrî beği ve'l-hâsıl Van eyâletinde yigirmi dörd sancak beğleri kethudâlarını biner aded Ekrâd askerin …
EÇS X Y269a … ı evlâdı ve beş aded ammusu oğulları ile ol neberd-i azîmde yigirmi bin Sahâbe-i kirâm ve Muhâcirîn-i zevi'l-ihtirâm ve erbâb-ı …
EÇS I 85b–86a … d Paşa, Anatolu ile Çavuşzâde Mehemmed Paşa (ve) ve'l-hâsıl yigirmi eyâlet sâhibi mîrimîrân ve yetmiş sancak ve yigirmi oda yen …
EÇS II 236a … hamîsdir, müstakil pâdişâh-ı kâm-kâr oldu. Sinn-i şerîfleri yigirmi bir seneye bâliğ idiler ki Edirne'de taht-nişîn olduğuna tâ …