İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yise

36
geçiş
13,3
milyonda
8.078.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig31421,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi52,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,82
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yise) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
aşıġ32110,7510,391,7337,7
anıŋdın32910,569,921,7335,6
aş41229,708,261,9938,0
dünya62959,217,572,4451,3
yir32148,627,041,7223,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yise” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (36) →
KB 2826 iḍi ters turur bu aş içgü yigü / siziklig kişidin yise ay bügü
KB 3666 halal dünya bulsa yise ḳazġanıp / çıġayḳa ülese anıŋdın alıp
KB 1806 küle baḳsa begler kimi eḍlese / awa yıġlur arzu kerek ol yise
KB 3554 sini kim yise yir sen aḫır etin / öçüŋni alı r sen ḳara yir ḳatın
EÇS III 34a … klerinde Şâm'ın suyunu ıslâh eder. Ve bu karı âdem ne kadar yise ol kadar nâfi‘dir. Aslâ mazarratı yokdur. Bu cebelde kar ku …
KB 2200 közi toḳ kerek neŋke suḳlanmasa / közi aç toḍumaz bu dünya yise
KB 2825 siziksiz yise beg anıŋdın aşıġ / ınansa aŋar beg küḍezse başıġ
KB 4641 körü barsa yaḳşı ayur emçiler / aşıġ az yise er esenin küler
KB 1929 erejin awınsa yise il uzun / bütün can üzülse yise ol ajun
KB 2893 boġuzuġ küḍezse başıŋa asıġ / aşıġ az yise bu aġızḳa tatıġ