Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 126 | 51,5 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: zarar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| isâbet | 58 | 189 | 12,55 | 9,67 | 7,61 | 685,0 | |
| etmez | 33 | 202 | 11,68 | 8,76 | 5,73 | 341,7 | |
| etmedi | 5 | 54 | 9,82 | 7,94 | 2,23 | 45,6 | |
| nef | 3 | 6 | 9,53 | 10,37 | 1,73 | 39,0 | |
| âferîdeye | 3 | 9 | 9,50 | 9,79 | 1,73 | 35,9 | |
| etmezdi | 3 | 18 | 9,41 | 8,79 | 1,73 | 31,1 | |
| etmeyüp | 14 | 567 | 9,37 | 6,04 | 3,68 | 90,1 | |
| fehm | 3 | 26 | 9,33 | 8,26 | 1,73 | 28,7 | |
| ferdi | 4 | 110 | 9,11 | 6,59 | 1,98 | 28,8 | |
| aslâ | 31 | 1.747 | 9,08 | 5,56 | 5,45 | 179,6 | |
| asla | 3 | 85 | 8,86 | 6,55 | 1,71 | 21,4 | |
| kendüye | 5 | 276 | 8,67 | 5,59 | 2,19 | 29,1 | |
| ederse | 3 | 118 | 8,65 | 6,08 | 1,71 | 19,4 | |
| âdeme | 4 | 237 | 8,49 | 5,49 | 1,96 | 22,7 | |
| zerre | 3 | 159 | 8,43 | 5,65 | 1,70 | 17,7 | |
| sana | 5 | 391 | 8,31 | 5,09 | 2,17 | 25,6 | |
| kal‘aya | 7 | 952 | 7,73 | 4,29 | 2,51 | 28,4 | |
| biemrillâh | 3 | 342 | 7,71 | 4,54 | 1,66 | 13,2 | |
| olmayup | 4 | 706 | 7,30 | 3,91 | 1,87 | 14,3 | |
| eğer | 6 | 1.172 | 7,24 | 3,77 | 2,27 | 20,3 | |
| top | 5 | 1.139 | 7,02 | 3,54 | 2,04 | 15,5 | |
| benî | 4 | 1.010 | 6,85 | 3,39 | 1,81 | 11,6 | |
| yokdur | 15 | 4.645 | 6,69 | 3,10 | 3,42 | 38,2 | |
| hamdi | 3 | 932 | 6,54 | 3,10 | 1,53 | 7,6 | |
| su | 3 | 1.367 | 6,04 | 2,54 | 1,43 | 5,6 | |
| ammâ | 29 | 15.229 | 5,95 | 2,34 | 4,32 | 48,1 | |
| hudâ | 4 | 2.582 | 5,60 | 2,04 | 1,51 | 5,3 | |
| asker | 3 | 1.905 | 5,60 | 2,06 | 1,32 | 4,0 | |
| kadar | 6 | 4.258 | 5,49 | 1,90 | 1,79 | 7,1 | |
| zîrâ | 5 | 3.589 | 5,46 | 1,89 | 1,63 | 5,8 | |
| deyü | 6 | 6.007 | 5,00 | 1,41 | 1,53 | 4,2 | |
| eder | 4 | 4.249 | 4,90 | 1,32 | 1,20 | 2,5 | |
| âdem | 3 | 3.717 | 4,68 | 1,10 | 0,92 | 1,4 | |
| hemân | 3 | 3.865 | 4,62 | 1,04 | 0,89 | 1,3 | |
| andan | 6 | 8.948 | 4,44 | 0,83 | 1,07 | 1,7 | |
| dahi | 7 | 13.186 | 4,11 | 0,50 | 0,77 | 0,7 | |
| u | 9 | 17.434 | 4,07 | 0,46 | 0,81 | 0,8 | |
| edüp | 11 | 23.957 | 3,90 | 0,29 | 0,60 | 0,4 | |
| vardır | 3 | 8.568 | 3,50 | -0,10 | -0,13 | 0,0 | |
| ü | 3 | 11.295 | 3,11 | -0,50 | -0,72 | 0,4 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
zarar* ile tüm bağlamlar →“zarar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (127) →| EÇS X Y434a–Y434b | … üp şiddet-i hârdan tepemizden pişdik, ammâ bi-emrillâh aslâ | zarar | etmez. Ve bu menzilde ileri karavul şeklinde dâ’imâ onar âd … |
| EÇS IV 243b | … kurd ile koyun bu dağda bir yerde gezüp zîb ganeme asla bir | zarar | etmez. Gayri hayvânlar hem-çünân yırtıcı canavarlar şerrind … |
| EÇS VIII 340a | Hamd-i Hudâ gelüp bir | zarar | görmedik, ammâ hakîkatü'l-hâl bir âdem bulamayup şehir hâri … |
| EÇS IV 404a | … in ve civârında olan enbiyâların kabr-i münevverelerine bir | zarar | isâbet etmediğin sicille kayd edüp der-i devlete arz ederle … |
| EÇS VIII 195a | … e bu kadar asker beri tarafa ubûr edüp bir ferd-i âferîdeye | zarar | gelmeyüp sâlimîn ü gânimîn, |
| EÇS X Y294b | … ve gavs-ı a‘zamdır. Hâr u hâşâk makûlesinden bahr-i ummâna | zarar | isâbet etmez. Ol makâm-ı kübrâda fitne ve fesâda karışan nâ … |
| EÇS VI 122b | Ve kal‘a içinde olan ümmet-i Muhammed esîrlerimize bir | zarar | isâbet etdirmeyesiz. Eğer bir esîrimizin kılına hatâ gelirs … |
| EÇS IX Y284a | … e ba‘zı ihtilâl vâki‘ olursa da kâr-ı dünyâ böyledir. Andan | zarar | yokdur. Gam yeme" buyururlar. Hemân yine Nûreddîn kalkup ge … |
| EÇS VI 133b | … tüğlerine ve kaşı ve gözleri ve kulakları ve dişlerine bir | zarar | gelmemiş. |
| EÇS IV 334a | … riyâ-yı hâs gibi cereyân ederler. Ammâ hamd-i Hudâ bir câna | zarar | isâbet etmeyüp selâmetle ubûr ederler. |