İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zeber*

9 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
121
geçiş
44,8
milyonda
9
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11948,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: zeberdest) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zîr266112,1910,215,09330,0
seylân93510,889,493,00103,0
pîrûze82310,839,922,8397,3
peş7810,8011,252,64105,1
tüvânâ109610,568,183,1594,7
zîri1827710,537,504,22152,9
elmâs3319,348,081,7327,9
serbürehne4859,317,041,9831,3
la‘l3389,277,781,7226,6
yâkût3509,177,391,7224,9
ha3579,117,201,7224,1
pâbürehne3808,936,711,7222,1
pehlivân31298,626,021,7119,2
yatır31868,325,491,6917,0
kubbei31.0826,352,951,517,1
ü2611.2956,222,684,3053,3
hattâ31.3636,052,621,455,9
olup2817.2815,722,184,1241,4
gâyet63.8515,632,121,898,4
âdem53.7175,421,911,645,9
niçe97.0565,361,832,169,9
on45.4774,551,031,021,6
u1217.4344,490,941,664,2
bin812.2674,400,861,272,4
ve86147.9194,250,703,5518,4
vardır58.5684,240,700,861,0
olur36.0124,000,480,490,3
var37.6463,660,130,150,0
edüp923.9573,610,070,140,0
ile823.7693,46-0,09-0,190,0
cümle621.1973,21-0,34-0,650,4
ammâ415.2293,09-0,45-0,730,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (121) →
EÇS IX Y77b … bürehne âşıkân-ı sâdıkânları dahi bir diyârda yokdur. Gâyet zeber-dest ucbe-likâ ve garîbü'l-manzar ve vecîhü'l-heykel tüvânâ yiği …
EÇS V 10b … e la‘l [ve] yâkût ve zümürrüd [ve] lü’lü’-i dürr-i yetîm ve zeberced ve seylân ve pîrûze ve aynü'l-hirr ve aynü's-semek ve aynü' …
EÇS IX Y372b … yüz elli âdem helâk olup tarafeynden düşen âdemler zîr [ü] zeber hâk-âlûd olup kadîd-i mahz rimâl içre yatırlar. Anları dahi …
EÇS VI 163a … rdan tenâsül bularak hakkâ ki Dâbbetü'l-arz kadar tüvânâ-yı zeber-dest gâzî yiğitleri olur. Hattâ ceng [ü] cidâl ve harb [ü] kıtâl …
EÇS I 120a … yesi ve evkâfın harâb [ü] yebâb, binâsın türâb edüp zîr [ü] zeber etdiler. Hâlâ bir kaç dıraht-ı müntehâları ve çemenzâr soff …
EÇS III 30b–31a … ıkları ve sâ’ir sandallar ile on iki bin tüfenk-endâz 31a zeber-dest kurnaz bostâncı şehbâzlarıyla ve on iki bin asker dahi balt …
EÇS IX Y331b … n cebellokum ve aynü'l-hur ve aynü'l-hir ve aynü's-semek ve zeberced ve şebçerâğ makûlesi girân-bahâ cevâhirleri rûy-ı dükkânçel …
EÇS II 349b … r. Ammâ bunun sîm-i hâlisi gibi rub‘-ı meskûnda yokdur. Bir zeber-dest âdem gümüşin elinde ovsa hamîr gibi ezilir. Su gümüşden ner …
EÇS VIII 327a–328a … rân cümle meterisleri cümle su basup emvâc-ı deryâdan zîr ü zeber olup pây-ı guzât pâydâr olmayup şeb [ü] rûz usretler çekilü …
EÇS VI 124a … gibi semer atın karnı altına gelüp oğlan seyishâneden zîr-i zeber olunca on on beş kâfir oğlanı basdırdılar ve yigirmi aded k …