İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zir*

65 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.045
geçiş
387,3
milyonda
65
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.043426,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,91

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: zirvei) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
a‘lâsında12112211,738,3210,971.388,2
kaddi8745910,895,939,17562,6
a‘lâsına616210,828,317,79695,0
tâ1962.67310,754,5613,41882,7
a‘lâsı344110,008,065,81355,5
mekkî31339,888,245,55343,2
kûhı511.0039,674,046,71192,2
dîvârının241049,426,224,83165,5
âlîdir272799,384,975,03136,2
beganoğlu21299,327,874,56208,6
arzı389539,283,695,69125,5
bâlânın20639,216,684,43152,6
bülendin19449,167,124,33159,5
a‘lâsından18189,128,334,23208,0
melikî18239,117,984,23184,0
melikîdir17149,048,614,11196,5
kırkar192378,924,694,1988,6
ser235158,923,854,4680,9
zırhı15248,847,663,85141,6
âlînin15588,806,383,83107,3
a‘lâya14188,757,973,73142,7
kayanın14478,716,593,70104,7
ta151468,695,053,7677,5
cebeli227658,643,214,1959,3
semâya152028,624,583,7167,6
yigirmi422.5478,582,415,2672,8
çekmiş174338,563,663,8055,6
mekkîdir12108,548,603,46138,7
ellişer152968,524,033,6456,4
varınca241.1388,492,774,1851,5
bâlâdır131618,464,703,4760,8
kal‘anın271.4898,452,554,3151,0
seksen219468,432,843,9447,0
kâmil261.4468,422,544,2248,8
ebri11628,355,843,2669,5
zırh11688,345,713,2567,3
âlî199448,292,703,6939,3
bihke10498,236,043,1166,2
urûc122748,223,823,2241,7
zemînden10828,185,303,0855,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.045) →
EÇS III 86a … zârdan bir alâmet yokdur ve hâ’it-i kal‘anın kaddi düvâzdeh zirâ‘ı melikîdir ve her cânibi evce ser-çekmiş şuhûr-ı bâlâlardır. …
EÇS VII 99a … ndan berü bu kal‘a içi amâr değildir. Ve bir kûh-ı bülendin zirve-i a‘lâsında vâki‘ olmağile halk kal‘aya enüp çıkmadan âciz ol …
EÇS I 128b Ba‘zı kulleleri seksener zirâ‘-ı mekkîdir. Ammâ Ebü'l-feth'in binâ etdüği Kalata Kullesi yüz …
EÇS X Y289b–Y290a … rekli vüzerâ otağı gibi bir azîm şey olur. Ve bu direğin tâ zirve-i a‘lâsına bin mikdâr kanâdîller ile bir çarh-ı felek tasvîri …
EÇS IV 219b–220a … r kârgîrlik bir mi‘mâr-ı selef etmemişdir. Zîr u bâlâsından zirve-i a‘lâsına varınca Diyârbekir kal‘ası taşından taş döşenmişdi …
EÇS X Y429b–Y430a … et çamuruna gark olup Nîl çekildikçe bu çamur üzre fellâhîn zirâ‘at edüp ganîmet olurlar. İşte Temmûz'da cümle sular eksilüp Nî …
EÇS IX Y29b Ve bu kayanın tâ zirvesinde üç aded azîm göyner ağaçları hâsıl olmuş. Subhân el-Hallâk …
EÇS I 35a … dururlar kim kadd [ü] kâmetleri perr ü bâlleri ile ellişer zirâ‘ timsâl-i acîbelerdir, tâ Hazret-i Risâlet vücûda gelince b …
EÇS II 308b–309b … zirâ‘-ı melikiy-yi âlîdir. Ammâ Tokmak Hân binâ etdüğü elli zirâ‘ enli ve yigirmi zirâ‘ arîz rıhtım binâdır. Cümle (---) bur …
EÇS IX Y6b … üp anı gördük, eflâke ser çekmiş bir dıraht-ı müntehânın tâ zirve-i a‘lâsında bir dal üzre bir âdem oturup cânib-i erba‘asına â …