Bilge Kagan Yazıtı sözlüğü

649 madde başı; sıklıklar ve bağlamlar yalnız bu eserden.

Tanımlar hakkında. Tanımlar başka bir sözlükten alınmamıştır: her madde için derlemdeki bağlamlar okunarak özgün olarak yazılmıştır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Şimdiye dek 2.552 maddenin tanımı yazıldı. Madde başları çekim eklerinden arındırılmış biçimlerdir; çekimli biçimler madde sayfasında ayrıca listelenir.

10 madde · “ç” harfi (ḳ/q k ile, ġ g ile, ḍ d ile, ė e ile birlikte)

çaça özel ad 1

(Orhon yazıtlarında) “çaça seŋün” Çaça Sengün, Türklerin savaştığı Çinli bir komutan: “yėti otuz yaşına çaça seŋünke süŋüşdümiz” (Köl Tigin) yirmi yedi yaşındayken Çaça…

1 biçim · 2 eser

çıġań sıfat 4

(Eski Türk yazıtlarında) yoksul: “ḳaġan olurup yoḳ çıġań bodunuġ ḳop ḳubratdım” kağan olup yok yoksul halkı hep bir araya getirdim; “çıġań bodunuġ bay ḳıltım az bodunuġ…

3 biçim · 3 eser

çıḳ özel ad 2

(Eski Türk yazıtlarında) Çik, Yenisey bölgesinde bir boy: “çıḳ bodun ḳırḳız birle yaġı boltı” Çik halkı Kırgızlarla birlikte düşman oldu; “kem keçe çıḳ tapa süledim” Ke…

3 biçim · 3 eser

çıntan isim 1

Sandal ağacı; “çıntan ıġaç”: “çıntan ıġaç kelürüp özyar … bunça bodun saçın ḳulḳaḳın bıçdı” sandal ağacı getirip … bunca halk saçını, kulağını kesti (yas töreni); “çınt…

3 biçim · 4 eser

çoġay özel ad 1

(Eski Türk yazıtlarında) Çoğay (Çuğay) dağları, Ötüken’in güneyinde bir yer: “çoġay ḳuzin ḳara ḳumuġ olurur ertimiz” Çoğay’ın kuzeyinde, Kara Kum’da oturuyorduk (Tonyuk…

2 biçim · 3 eser

çor isim 1

(Eski Türk yazıtlarında) bir unvan; kişi adlarıyla birlikte: “ışbara çıḳan küli çor bolmiş” Işbara Çıkan Küli Çor olmuş; “küli çor ançaḳ bilgesi çabışi erti” Küli Çor o…

4 biçim · 5 eser

çorak özel ad 1

(Bilge Kağan yazıtında) bir yer adı: “çorakḳa tegip” Çorak’a varıp.

1 biçim · 1 eser

çöllüg sıfat 1

Bozkırlı, çöl halkından; “çöllüg el” bozkır halkı (Türklere yas tutmaya gelen halklar sayılırken): “öŋre kün tuġsıkdaḳı bükli çöllüg ėl tabġaç tüpüt” doğuda gün doğusun…

1 biçim · 2 eser

çub özel ad 1

(Orhon yazıtlarında) “altı çub soġdaḳ” Altı Çub Soğdakları, Soğdluların bir kolu: “altı çub soġdaḳ tapa süledimiz buzdumız” Altı Çub Soğdaklarına doğru sefer ettik, dağ…

1 biçim · 2 eser

çuş özel ad 2

(Bilge Kağan yazıtında) Çuş ırmağı: “törtünç çuş başınta süŋüşdümiz” dördüncü olarak Çuş başında savaştık.

1 biçim · 1 eser