İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḫilaf isim

36 geçiş 3 biçim 1 eser KuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (Kur’an çevirisinde) karşı gelme, muhalefet; “ḫilaf ḳıl-” karşı gelmek: “tartıştıŋız erse iş içinde ḫilaf ḳıldıŋız” işte çekiştiniz ve karşı geldiniz; “taŋrı yalavaçıŋa ḫilaf ḳılu” Tanrı’nın elçisine karşı gelerek; “ḫilaf ḳıldıŋız meniŋ vaʿdemḳa” bana verdiğiniz söze karşı geldiniz; “eligleri hem aḍaḳları ḫilafınça” elleri ve ayakları çaprazlama. Tanıklar: KuT4

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḫilaf — yalın hâliyle 34 kez

Çekimli biçimler (2):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

36 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/15a1 … nçaḳa tegi ḳaçan yüreksizlik ḳıldıŋız erse taḳı tartıştıŋız erse iş içinde ḫilaf ḳıldıŋız erse anda kiḍin kim körkitti sizke anı kim sewer sizler sizdin ol …
Ku. T. 26/12b2 35 eger ḳorḳsa siz ol ikiniŋ ara ḫilaf bolmaḳlıḳında ıḍıŋlar bir üstüvarnı anıŋ boḍnındın taḳı bir üstüvar erni u …
Ku. T. 26/17b1–3 42 ol kün arzu ḳılġaylar anlar kim tandı ḫilaf ḳıldılar yalavaçḳa eger teŋlesedi olar birle yer yime kizlemezler taŋrıḳa …
Ku. T. 26/20b3 … uhud boldılar aḍnaturlar sözlerni orunlarındın hem ayurlar: eşittimiz taḳı ḫilaf ḳıldımız eşitgil eşitmegüni taḳı küḍezgil bizni tolap tillerini taḳı taʿn …
Ku. T. 26/79a1 115 kim kim ḫilaf ḳılsa yalavaçḳa belgürmişde kiḍin aŋar köni yol uḍsa müᵓminler yolında aḍı …
Ku. T. 26/97a1 142 bütünlükin iki yüzlügler ḫilaf ḳılurlar taŋrıḳa ol taŋrı aldaġlı olarḳa ḳaçan ḳopsalar namazḳa ḳoparlar k …
Ku. T. 27/42a1 … bütünlükin öldürülgeler azu asılġalar azu kesilgeler eligleri hem aḍaḳları ḫilafınça azu yoḳḳılınġalar yerdin ol olarḳa ḫorluḳ dünya içre yana olarḳa aḫiret iç …
Ku. T. 28/71a1–3 13 ol anlar kim ḫilaf ėttiler taŋrıḳa yalavaçıŋa kim kim ḫilaf ḳılsa taŋrıḳa hem yalavaçıŋa ol t …
Ku. T. 28/71a1–3 13 ol anlar kim ḫilaf ėttiler taŋrıḳa yalavaçıŋa kim kim ḫilaf ḳılsa taŋrıḳa hem yalavaçıŋa ol taŋrı ḳatıġ ḳınlıġ ol
Ku. T. 29/2a3 … lar ıraḳ sıŋar erdiler arḳış astınraḳ sizdin eger vaᶜde bėriştiŋizler erse ḫilaf ḳılıştıŋız vaʿde içinde ançası bar hükm ḳılur taŋrı bir işni kim erür ḳılġ …
Ku. T. 29/45a1–2 63 bilmezler mü ol kim ḳılsa ḫilaf taŋrıḳa hem yalavaçıŋa bütün aŋar tamuġ otı cavidane anıŋ içinde ol ḫorluḳ …
Ku. T. 29/55b1–3 … arḳa iki yüzlükni köŋülleri içinde ol künke tegi kim körerler anı anın kim ḫilaf ḳıldılar taŋrıḳa anı kim vaʿde ḳıldılar anı anı kim yalġanlıḳ ḳılur erdile …
Ku. T. 29/58a1 81 sewündi soŋra kalġanlar oldurġu yerlerinde taŋrı yalavaçıŋa ḫilaf ḳılu unamadılar kim ḳatlansalar malları birle hem et-özleri birle taŋrı yo …
Ku. T. 29/59a3 … meniŋ birle düşmanlarnı sizler tapladıŋız oldurmaḳnı evvel yolı olduruŋlar ḫilaf ḳılıġlılar birle
Ku. T. 29/62a2 87 tapladılar kim bolsalar ḫilaf ḳılıġlılar birle mühr uruldı köŋülleri üze olar yime uḳmazlar
Ku. T. 29/65b2 … üze kim anlar destur tileyürler sėnde olar baylar tapladılar kim bolsalar ḫilaf ḳılġanlar birle mühr urdı taŋrı köŋülleri üze yime olar bilmezler
Ku. T. 31/51b1–3 … ge-miz ök saŋa caduluḳnı anıŋ teg ḳılġıl biziŋ ara hem siziŋ ara bir vaʿde ḫilaf ḳılmaġalım aŋa biz hem sen tüz yerke
Ku. T. 31/56a1 … kim ögretti sizke caduluḳnı kesgey men ök eligleriŋizni hem aḍaḳlarıŋıznı ḫilafdın asġay men ök sizni ḫurma tüpleriŋe bilgey siz ök ḳayumız ḳatıġraḳ ḳın birl …
Ku. T. 31/62b2 … adı mu siziŋ üze bıçıġ azu tilediŋiz mü kim tüşse siziŋ üze öwke iḍiŋizdin ḫilaf ḳıldıŋız meniŋ vaʿdemḳa
Ku. T. 31/63b3 87 aydılar: ḫilaf ḳılmadımız seniŋ vaʿdeŋḳa erkimizçe ançası bar kötürdimiz yüklerni boḍun b …
Ku. T. 31/66a3 93 uḍmadıŋ maŋa ḫilaf mu ḳıldıŋ meniŋ fermanımḳa
Ku. T. 31/67b2 … ükin saŋa tiriglik içinde aysa sen: yaḳmaḳ yoḳ bütünlükin saŋa turur vaʿde ḫilaf ḳılınmaġay sen aŋa baḳġıl seniŋ taŋrıŋa ol kim ulanmış erdiŋ anıŋ üze turm …
Ku. T. 31/90a1 … anlarnıŋ uwut yerleri yapışturu aġazladılar ol iki üze uştmah yapraḳındın ḫilaf ḳıldı adem iḍisiŋe yolsuz boldı
Ku. T. 33/5b1 … km ḳılsa taŋrı hem yalavaçı bir iş bolsa olarḳa üḍürmek işlerindin kim kim ḫilaf ḳılsa taŋrıḳa hem yalawaçıŋa bütünlükin ḳıstı ḳışmaḳ belgülüg
Ku. T. 34/86b3 13 ayġıl: men ḳorḳar men eger ḫilaf ḳılsa men iḍimke uluġ kün ʿazabında
Ku. T. 34/90b1 … er üstünlerinde kötrümler turġurmış aḳar astınıda arıḳlar taŋrınıŋ vaʿdesi ḫilaf ėtmez taŋrı vaʿdeḳa
Ku. T. 31/78a2 … taŋrı üskinde yana tansa siz aŋar kim ol yolsuzraḳ ol kişidin kim ol ıraḳ ḫilaf içinde
Ku. T. 36/5b2 10 nė kim ḫilaf ḳıldıŋız anıŋ içinde nėersedin anıŋ hükmi taŋrı--ḳa ol taŋrı meniŋ iḍim an …
Ku. T. 37/22a1 32 anlar kim tandılar hem yüz ewürdiler taŋrı yolındın ḫilaf ḳıldılar yalavaçḳa belgürmişde kiḍin olarḳa köni yol hiç ziyan ḳılmaz taŋr …
Ku. T. 38/5a1 … sizler bir ikindi birle raz aymaŋ yazuḳ birle haddin keçmek birle resulḳa ḫilaf ḳılmaḳ birle raz aytıŋ eḍgülük birle taḳı saḳnuḳluḳ birle ḳorḳuŋlar taŋrıd …
Ku. T. 38/13b3 20 anlar kim ḫilaf ḳılurlar taŋrıḳa hem yalavaçıŋa anlar bolġaylar ḫ˅arluḳ içinde
Ku. T. 38/14b1 … bulmaz sen bir ögürni kim tapḳalar taŋrıḳa hem soŋ künke dost tutarlar kim ḫilaf ḳılsa taŋrıḳa yime yalavaçıŋa neçeme bolsalar ataları er oġlanları azu ḳad …
Ku. T. 38/19a3 4 ol olar ḫilaf ḳıldılar taŋrıḳa anıŋ yalavaçıŋa kim ḫilaf ḳılsa taŋrıḳa ol taŋrı ḳatıġ ḳı …
Ku. T. 38/19a3 4 ol olar ḫilaf ḳıldılar taŋrıḳa anıŋ yalavaçıŋa kim ḫilaf ḳılsa taŋrıḳa ol taŋrı ḳatıġ ḳınlıġ turur
Ku. T. 38/37a3 … yime keldürmegeyler yalġan söz kim ḳoşsalar anı eligleri ara aḍaḳları ara ḫilaf ḳılmaġaylar saŋa eḍgülük içre beyʿet ḳılġıl olar birle yime yarlıḳatu ḳolġ …
Ku. T. 38/92a3 … im anıŋ tamduḳı boḍunlar turur taşlar anıŋ üze ferişteler irigler ḳatıġlar ḫilaf ḳılmazlar taŋrıḳa ol kim fermanladı olarḳa ḳılurlar nė fermanlansalar