Tanım
- Alçak gönüllü, yumuşak huylu: “tüzün erdi alçaḳ, ḳılınçı silig” soylu ve alçak gönüllüydü, huyu temizdi; “beg alçaḳ kerek” bey alçak gönüllü olmalı; “ḳoḍḳı alçaḳ kişi” alçak gönüllü, mütevazı kişi. Tanıklar: KB3
- “köŋli alçaḳ” gönlü alçak: “köŋli alçaḳ kişi, kişilik ḳılıġlı” gönlü alçak kişi insanlık yapar. Tanıklar: KB2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): alçaḳ — yalın hâliyle 18 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (17) →KB Kutadgu Bilig
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 43 | tüzün erdi | alçaḳ | ḳılınçı silig / uwutluġ baġırsaḳ aḳı kiŋ elig |
| KB 107 | tüzün ḳılḳı | alçaḳ | baġırsaḳ köŋül / köreyin tise kel munı kör amul |
| KB 703 | mini bulġuçı ḳılḳı | alçaḳ | kerek / köŋül ḳoḍḳı til sözde yumşaḳ kerek |
| KB 1705 | ne eḍgü bolur ḳoḍḳı | alçaḳ | kişi / ne körklüg bolur künde itlür işi |
| KB 1871 | kiçigi sewiglig ḳarısı amul / özi tüzün | alçaḳ | kör asġı üküş |
| KB 2121 | beg | alçaḳ | kerek bolsa ḳoḍḳı köŋül / munı teg yoḳ erse sen andın töŋül |
| KB 2122 | beg | alçaḳ | kerek bolsa köŋli açuk / yazuḳluġ kişidin keçürse yazuḳ |
| KB 2231 | negü tir eşitgil kör | alçaḳ | amul / ne eḍgü bolur erke ḳoḍḳı köŋül |
| KB 2274 | aḳı alp atım bolsa | alçaḳ | köŋül / tuzı etmeki kiŋ ne ḳılḳı amul |
| KB 2295 | isitür kişi köŋlin | alçaḳ | kişi / yıratur erenig tili il buşı |
| KB 2473 | ögi keḍ kerek köŋli | alçaḳ | amul / çıġay tul yetimke baġırsaḳ köŋül |
| KB 2477 | negü tir eşitgil kişi | alçaḳı | / köŋül til kiçig tut ay er ḳıwçaḳı |
| KB 2576 | tili birle yumşaḳ süçig tutġu söz / köŋül tutsa | alçaḳ | yaruḳ tutsa yüz |
| KB 4554 | negü tir eşit köŋli | alçaḳ | kişi / kişilik ḳılıġlı kişilik tuşı |
| KB 4813 | negü tir eşit kör ay bilgi teŋiz / özi ḳoḍḳı | alçaḳ | ne köŋli ekiz |
| KB 5897 | ay köŋli köni ḳılḳı | alçaḳ | bütün / tirig bol esen tur tirilgil ḳutun |
| KB 6096 | aḳı bolġıl | alçaḳ | tuz etmek yitür / kişi ‘aybi açma sen örtüp yitür |