Tanım
- Rahat, huzur, dinlenme; zevk, eğlence (KB’de hep emgek ‘sıkıntı’ karşıtı): “maŋa tegse emgek erej me tegir / erej birle emgek yanaşu yorır” bana sıkıntı gelse rahat da gelir; rahat ile sıkıntı yan yana yürür; “erej birle erter boḍun künleri” halkın günleri rahatla geçer; “erej arzu ni‘met közün körmediŋ” rahatı, arzuyu, nimeti gözünle görmedin; “erejke sewinme künüŋ ḳaldı az” eğlenceye sevinme, günün az kaldı; “yigitlik ereji” gençliğin zevki; “erej ḳoḍ tilek arzu meŋü tile” zevki bırak, ebedîliği dile. Tanıklar: KB6
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): erej — yalın hâliyle 37 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (69) →KB Kutadgu Bilig
69 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 432 | tegir boldı künde kör emgek üküş / | erej | ḳolsa emgek tegir ol ülüş |
| KB 434 | erej | ḳolsa emgek tutaşı barır / sewinç ḳolsa ḳaḍġu tutaşı yorır | |
| KB 926 | kişi ḳılḳı isiz körür men közün / | ereji | az ol kör ökünçi uzun |
| KB 940 | ajun erki bulduŋ uzun bolsu yaş / | erej | eḍgü birle esen bolsu baş |
| KB 1032 | tilekimni birdiŋ ḳamuġ arzular / | erej | dünya devlet üküş eḍgüler |
| KB 1142 | erejlerke | awnıp usal bolġuçı / ölüm tutsa oḍlur yetilmez küçi | |
| KB 1286 | saŋa ḳaldı malım maŋa boldı yük / | erej | bine yip yat sewinç birle bük |
| KB 1544 | erejke | tegürdi mini bu ölüm / ölüm ol buzuġlı tüpüm hem ulum | |
| KB 1929 | erejin | awınsa yise il uzun / bütün can üzülse yise ol ajun | |
| KB 2156 | bu yaŋlıġ turur barça beglik işi / ḳayusı | erej | yir ḳayu öz başı |
| KB 2936 | aya beg erej ḳolma emgek kötür / | erej | birle emgek aḍaḳşu yatur |
| KB 2938 | sewinme keḍ artuḳ erejlig kişi / bolur aḫır emgek | erejke | tuşı |
| KB 2992 | bu begler kapuġı erej kapġı ol / | erej | ḳapġı tutmak özüŋ asġı ol |
| KB 3114 | şükür ḳıl bayatḳa tapuġ ḳıl sewin / | erej | ḳıl bir ança sen inçin awın |
| KB 3140 | maŋa tegse emgek erej me tegir / | erej | birle emgek yanaşu yorır |
| KB 3438 | erej | arzu ni‘met közün körmediŋ / kümüş gevher altun baḳır bulmadıŋ | |
| KB 3569 | ḳamuġ dünya birke yumıtsa bütün / | erej | birle miŋ yıl tirilse ḳutun |
| KB 3672 | bayat yarlıġın ḳıl özüŋ ḳulluḳı / uçup kir sarayḳa | erejin | salın |
| KB 4442 | ḳımız süt ya yüŋ yaġ ya yoġrut ḳurut / yaḍım ya kiḍiz hem | erej | ewke tut |
| KB 4643 | öz inçlik tilese | ereji | uzun / til atlıġ etig yi tiril ay tüzün |
| KB 4809 | tünek ol bu dünya müsülman üze / tünekte | erej | ḳolma köŋlüŋ tüze |
| KB 4842 | ereji | uzamaz ne emgekleri / nerek ötrü munça çoġı ün urı | |
| KB 4906 | siziksiz kelir utru meŋü ajun / | erej | erse emgek uzalmaz uzun |
| KB 4915 | ereji | az ol körse emgek üküş / baş aġrıġ telim bar ma ḳarġış söküş | |
| KB 5187 | bu erter | erejig | erej tutmaġıl / ya keçgü sewinçig sewinç timegil |
| KB 5190 | erej | ḳoḍ tilek arzu meŋü tile / bu meŋü erej ḳolsa emgek bile | |
| KB 5190 | erej ḳoḍ tilek arzu meŋü tile / bu meŋü | erej | ḳolsa emgek bile |
| KB 5235 | bu künki | erejke | awınma saḳın / yarınḳı erejig tile keḍ baḳın |
| KB 5236 | sewinçi uzun ol | ereji | üküş / erej bolsa mundaġ kerek bolsa tuş |
| KB 5237 | erej | eḍgü ḳolsa yorı eḍgü bol / üküş ni‘met içre yorı meŋü bol | |
| KB 5284 | oyunḳa awınma özüŋni küḍez / | erejke | sewinme künüŋ ḳaldı az |
| KB 5317 | ajun toḳluḳı barça açlıḳ turur / | ereji | sewinçi kör emgek erür |
| KB 5491 | törü bir boḍunḳa | erej | ḳılsunı / saŋa eḍgü birle du‘a bolsunı |
| KB 5568 | il itlür | erejke | tegir bu boḍun / du‘a artar ötrü saŋa ol öḍün |
| KB 5627 | tat ıḍı tiriglik il asġı bile / | erejin | awındı sewinçin ḳule |
| KB 6026 | yana yıġlasa tüşte körse saḳınç / | erej | birle awnur bulur miŋ sewinç |
| KB 6136 | erejke | awınma sewinme saḳın / bayat yada birle tapuġ ḳıl baḳın | |
| KB 6152 | erej | arzu nimet bu ḳoḍmaḳ ḳamuġ / yayıġ dünya yaptı mama bu ḳapuġ | |
| KB 6399 | kerek bilge bolġıl kerek miŋ yaşa / tutup bütrü ajun | erejin | aşa |
| KB 6447 | negü kelse yüḍgil sen ınçıḳlama / | erej | erse erter ne emgek yime |
Aynı gövdeden maddeler
“erej” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).