İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

çaḳr isim

6 geçiş 3 biçim 1 eser Mait Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (Maitrisimit’te, Sanskritçe cakra) çark biçimli fırlatma silahı: “kılıçın süŋü şikti çaḳr baltu çomaḳ ėliglerinte belgülüg bolur” ellerinde kılıç, süngü, mızrak, çark, balta, gürz belirir; “temirlig çkarlar kelip … et-özlerin bıçar” demir çarklar gelip bedenlerini keser (cehennem tasviri). Tanıklar: Mait2
  2. “çkr laḳşan” Buda’nın ayak tabanındaki tekerlek işareti: “maytrı burkannıŋ çkr laḳşanın itilmiş adaḳınta yinçürü yükünüp” Maitreya Buda’nın tekerlek işaretiyle süslü ayağına eğilip; “çkr swstik nantikawrt irü blgülerin itiglig ḳutluġ adaḳ” tekerlek, svastika, nandyāvarta işaretleriyle süslü kutlu ayak. Tanıklar: Mait3

çkr ve çkarlar yazımları da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): çaḳr — yalın hâliyle 1 kez

Çekimli biçimler (2):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.081.13–20 … rler ötrü purunı arhant ayasın kavş--urup tükel bilge maytrı burkan / -nıŋ çkr laḳşanın itilmiş adaḳınta yinçürü yükünüp inçe tėp ötünür.. inçe bolzun te …
Mai.Tek.081.58–62 ... kılıçın süŋü şikti çaḳr baltu çomaḳ ėliglerinte belgülüg bolur.. bir ıḳintişke bıçuşurlar.. kesişü …
Mai.Tek.082.33–35 tamuda ol tınlıglarka törtdin yıŋaḳ örtlüg yalınlıg temirlig çkarlar kelip tançu tançu et-özlerin bıçar uşarlar..
Mai.Tek.089.38–48 siz- -iŋe çkr laḳşanın yarataglag adaḳıŋızka börtürüp bu trkays--triş teŋri yėri şudavas …
Mai.Tek.105.20–28 … maytrı burkan ... (tö)zün altun ö(ŋlüg) / ... l- ... - / tun / - ... -rup çkr laḳ(şan) yaratıgl(ıg) ... ėlig üze yėrig börte (yarlıḳar) ötrü yėr yarılıp …

Aynı gövdeden maddeler

“çakr” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).