İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aġıt- fiil

6 geçiş 4 biçim 5 eser KBKÇKTBKHuast Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (Düşman ordusunu) püskürtmek, dağıtmak; (orduyu) harekete geçirmek: “oza kelmiş süsin kül tėgin aġıtıp” saldırıya geçen ordusunu Kül Tigin püskürtüp; “kelgme süsin aġıttım” gelen ordusunu püskürttüm; “yana aġıtıp sü sürti” yeniden harekete geçip ordu sürdü. Tanıklar: KÇKT
  2. Kaldırmak, bırakmak, uzaklaştırmak: “bayat ḫuḳmi keldi, sıġıtnı aġıt” Tanrı’nın hükmü geldi, ağlamayı bırak; “köŋülümüzni … teŋrilerde aġıtımız erser” gönlümüzü tanrılardan uzaklaştırdıysak. Tanıklar: KB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aġıt- — yalın hâliyle 2 kez

Çekimli biçimler (3):

KB Kutadgu Bilig

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 1233 nerek ḳaḍġurar sen nerek bu sıġıt / bayat ḫuḳmi keldi sıġıtnı aġıt
KB 6312 negüke ulır sen negü bu sıġıt / bu ḳılḳ eḍgü ermez munı sen aġıt

KÇ Küli Çor Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KÇ 18–20 Yana aġıtıp [s]ü sürti. ḳarluḳuġ içg(i)ntükin sançdı. ḳarluḳ tapa [ ]ġalı / / barıp, …

KT Kül Tigin Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT K 7 oZa [k](e)lm(i)ş : süsin : kül tėg(i)n : (a)ġ(ı)t(ı)p : toŋra : bir uġ(u)ş : (a)lp(a)ġu : on (e)r(i)g : toŋa tėġ(ı)n : yoġınta : …

BK Bilge Kagan Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK D 31 oza : y(a)ńa: k(e)l(i)gme : süsin : (a)g(ı)t(tı)m :

Huast Huastuanift

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II Y. 60 a.-15–20 … ġası . . t(e)ŋrim biligim(i)zni [köŋülümüzni bu tört türlüg t(e)n]grilerde aġıt(ı)m(ı)z erser . . r [ornınta] ḳamşat(ı)m(ı)z erser . . t(e)ŋri tamġası bozultı ers …