İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

‘alem isim

7 geçiş 3 biçim 2 eser KBKuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Âlem, evren, dünya: “törütti tilek teg tözü ‘alemıġ” bütün âlemi dilediği gibi yarattı; “‘alemnüŋ iḍisi” âlemlerin Rabbi; “‘alem başlar er” dünyayı yöneten er. Tanıklar: KuTKB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ‘alem — yalın hâliyle 5 kez

Çekimli biçimler (2):

KB Kutadgu Bilig

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 125 törütti tilek teg tözü ‘alemıġ / yaruttı ajunḳa künüg hem ayıġ
KB 2227 törütmezde aşnu bayat bu ‘alem / törütti yorıttı bu levh-u ḳalem
KB 2346 yorıḳın küḍezse ‘alem başlar er / öŋi turmasa bir yaġıġ işler er
KB 2418 vezir bir ikinçi sü başlar ‘alem / birisi ḳılıç tuttı biri ḳalem

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 32/20b3 … barek orun içinde / ḳutluġ orun içinde yıġaçdın kim: ey musa men men taŋrı ʿalemnüŋ iḍisi
Ku. T. 36/56a3 … mız yalavaçnı biziŋ belgülerimiz birle firʿavn tapa anıŋ boḍnıŋa aydı: men ʿalem iḍisiniŋ yalavaçı men
Ku. T. 36/109a2 36 ol taŋrıḳa şükr kökler iḍisiŋe yerler iḍisiŋe ʿalem--nüŋ iḍisiŋe

Aynı gövdeden maddeler

“alem” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).