İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bayu- fiil

28 geçiş 8 biçim 2 eser KBDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Zenginleşmek: “ilin itmiş ötrü bayumış ḳara” ülkesini düzene koymuş, sonra halk zenginleşmiş; “tapuġçı bayusa beg atı bolur” hizmetkâr zenginleşirse bey adı alır; “isizler bayusa ḳılınç artatur” kötüler zenginleşirse huyu bozar; “bayudum tise” ‘zenginleştim’ derse; “bayusu boḍun hem itilsü ilim” halk zenginleşsin, ülkem düzene girsin; “eren bayup” erler (ganimetle) zenginleşip. Tanıklar: KB5DLT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bayu- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (8):

KB Kutadgu Bilig

27 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 256 ilin itmiş ötrü bayumış ḳara / ḳara baylıḳın ḳılmış özke tura
KB 1423 bayusa tileki bulunsa tükel / tüketür tiriglik uçup can yırar
KB 2993 tapuġçı bayusa beg atı bolur / bu atı du‘a birle meŋü ḳalur
KB 5333 itilgey iliŋ hem bayuġay boḍun / saŋa artġa eḍgü du‘a ol öḍün
KB 5542 bayuġay boḍun il itilgey orun / neçe ḳolsa ḳaznaḳ hazine urun

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT III, 406 Anı yetip süŋüledi / Başın yandru yanġıladı / Eren bayup meŋiledi / Anıŋ alpın ḳıra boġdı

Aynı gövdeden maddeler

“bayu” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).