Tanım
- (Köktürk yazıtlarında) güney; güneyde: “biriye çuġay yış” güneyde Çuğay ormanı; “biriye şadapıt begler” güneydeki şadapıt beyleri; “biriye tabġaçda atı küsi yoḳ boltı” güneyde Çin’de adı sanı yok oldu; “birigerü toḳuz ersinke tegi süledim” güneye doğru Dokuz Ersin’e dek sefer ettim; “birigerü kün ortusınaru” güneye, gün ortasına doğru. Tanıklar: KT4BK2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): biriye — yalın hâliyle 7 kez
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (17) →KT Kül Tigin Yazıtı
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT G 2 | … (a)yu : in(i)ygün(ü)m : ogl(a)n(ı)m : bir(i)ki: ug(u)ş(u)m : bod(u)n(u)m : | bir(i)ye | : ş(a)d(a)pıt b(e)gl(e)r : yır(ı)ya : t(a)rk(a)t : buyruk : b(e)gl(e)r : o … |
| KT G 3 | ėlg(e)rü : kün : tugs(ı)k(k)a : | bir(i)g(e)rü | : kün : or-tusın(a)ru : kuurıg(a)ru : kün : b(a)tsıkıŋa : yır(ı)g(a)ru : t … |
| KT G 3 | bir(i)g(e)rü | : toḳuz: (e)rs(i)nke : t(e)gi : sül(e)d(i)m : | |
| KT D 14 | y(a)bġug : ş(a)d(ı)g : (a)nta : b(e)rm(i)ş : | b(i)r(i)ye | : t(a)bġ(a)ç : bod(u)n : y(a)ġı (e)rm(i)ş : yır(ı)ya : b(a)z ḳ(a)ġ(a)n : t … |
| KT D 28 | … z bod(u)n : t(a)pa : ėlg(e)rü : ḳııt(a)ń : t(a)t(a)bı : bod(u)n : t(a)pa : | bir(i)g(e)rü | : / t(a)bġ(a)ç t(a)pa : ul(u)g sü : (e)ki y(e)ġ(ı)r[mi : sül(e)d(i)m / süŋ … |
BK Bilge Kagan Yazıtı
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK K 5 | bir(i)ye | : çuġ(a)y : yış : tög(ü)ltin : y(a)zı [ḳoo]n(a)yin : [tės(e)r] : türük : b … | |
| BK K 11 | … a)ḳ(ı)n : (e)ş(i)dm(e)dük : bod(u)n(u)m(ı)n : ėlg(e)rü: kün: tu[gs(ı)kıŋa] | bir(i)g(e)rü | [kün ortusıŋ]a : ḳuur(ı)g(a)ru: [kün b(a)ts(ı)kıŋa y(ė)r(ı)g(a)ru tün ortu … |
| BK D 12 | bir(i)ye | : t(a)bg(a)ç: bod(u)n : y(a)ġı (e)rm(i)ş : yır(ı)ya : b(a)z ḳ(a)g(a)n : toḳ … | |
| BK D 23 | … [o]g(u)z bod(u)n t(a)pa : ėlg(e)rü : kııt(a)ń t(a)t(a)bı: bod(u)n t(a)pa : | bir(i)g(e)rü | : t(a)bg(a)ç : t(a)pa : (e)ki y(ė)g(i)rm[i : sül(e)d(i)m] süŋ(ü)şd(ü)m: |
| BK D 36 | ] bod(u)n [ ] y(a)zuḳl(a)[……………….. | bi]r(i)ye | : t(a)bg(a)çda : (a)tı küsi : yoḳ / boltı : |
T Tunyukuk Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 7 | … : buyla b(a)ġa t(a)rḳ(a)n / birle : ėlt(ė)r(i)ş ḳ(a)ġ(a)n : bol(u)y(ı)n : | b(i)rye | : t(a)bġ(a)ç(ı)ġ : öŋre ḳı- / t(a)ny(ı)ġ : yırya oġ(u)z(u)ġ : ük(ü)ş ök öl … |
| T 14 | öŋre : ḳııt(a)nyda : | b(i)rye | : / t(a)bġ(a)çda : ḳurya : ḳur(ı)d(ı)nta : yırya : oġ(u)zda : (ė)ki üç biŋ … |
| T 15 | … rt(ü)m : > öt(ü)k(e)n y(ė)r(i)g : ḳoonm(i)ş t(ė)- / y(i)n : (ė)ş(i)d(i)p : | b(i)ry(e)ki | : bod(u)n : ḳuury(a)ḳı: yıry(a)ḳı: öŋr(e)ki: / bod(u)n k(e)lti: |
O Ongin Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| O 2–3 | … anıġ ıçġını ıdmiş Türk bodun öŋre kün tuġsıḳıġa k(i)sre kün batsıḳıġa tegi | b(i)rye | Tabġaçḳa yırye yış[ḳa tegi alp erin balbal ḳışdı |