İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

irkle- fiil

5 geçiş 5 biçim 2 eser MaitTT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Ayakla basmak, çiğnemek: “yaġız yir üze yiti maŋ maŋlap irklediŋ” yağız yer üzerinde yedi adım atıp bastın; “başım üze irklegil” başıma bas; “bodiswtnıŋ … yirig irklemişiŋe üç mıŋ uluġ mıŋ yir suw tebreyür” bodisatva yere bastığında üç bin büyük bin dünya sarsılır; “sumır taglar töpüsi üze irkleyü” Sumeru dağlarının tepesine basarak; “bėş ajunuġ irkletip ozḳurtuŋuz” (TT) beş hayat yolunu çiğnetip kurtardınız. Tanıklar: Mait4TT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): irkle- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (5):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.004.40–45 … amotġalyin arhant anasın kutġarġalı sansız tümen sumır tag--lar töpüsi üze irkleyü motġalayin arhantnıŋ kü kelig erdemi üze meriçi kançanapati uluşka barı ya …
Mai.T-11.10b.02–05 ötrü] bodiswt-[nıŋ ḳut buyanınta yir]ig irklem-işiŋe ü[ç mıŋ u]luġ mıŋ yir suw teb[reyür ḳamşayur .. ta]luy ö-güz su[w]l[arı ya …
Mai.T-11.12a.09–12 oġul at{a}laġ ḳut tŋri yaġız yir üze yiti maŋ maŋlap irklediŋ tŋri yalŋuḳ ögdiler .. [a]ltunluġ yirketegi alḳu titredi ..
Mai.T-11.12a.13–16 … .. emtı bėrökin atayım ḳaŋıçıŋ-ḳa amranmaḳ köŋülü(n) bar erser başım üz<e> irklegil .. ḳop öz ḳonuḳ-larım ögirzün ..

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T III D 2606-46 bėş ajunuġ irkletip ozḳurtuŋuz [.]