İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aḫir

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
72
geçiş
26,7
milyonda
2
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig48652,5
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı21647,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,79
AH D 0,00
DK D 0,68

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ahır) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ölgü71411,3811,192,6499,0
ḳarımışıdı5311,0912,932,2484,6
ṣoğılmışıdı4210,7913,192,0067,6
ayırmasun41010,6410,872,0054,2
ölüm1118010,488,163,31103,4
yaşasa3510,3211,461,7344,0
imandan3910,2510,611,7339,3
ḳaçsa31010,2310,461,7338,5
aru31910,089,531,7334,2
soŋ3259,999,131,7332,4
ḳanlu3369,838,611,7330,1
ḳaba3399,798,491,7329,6
asġı51189,757,632,2243,2
görklü4849,717,801,9935,5
dünya82959,486,992,8162,0
virdi3699,457,671,7226,1
ölür3719,437,631,7225,9
saḳınç31179,026,911,7222,9
miŋ31568,756,491,7121,1
bayat32118,446,061,7119,3
yir32148,436,041,7119,3
ḳara44927,865,251,9521,4
kün35317,354,731,6713,9
öz36007,194,551,6613,2
kişi49926,944,241,8916,0
olsun37606,884,211,6411,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (72) →
KB 6112 özüŋ köçgü atıŋ seniŋ köçkün ol / köçütçi ölüm kelgü aḫır kün ol
DK III 189 ḳulun virdi aḫır ḳızıl develerüŋ ḳarımış-ıdı köşek virdi aḫır aġ ḳoyunuŋ ḳar …
KB 4755 tapuġḳa ınanma ay tapġı telim / tapuġ kılġa aḫır başıŋnı ḳalım
KB 5427 neçe miŋ yaşasa sen aḫır ölüm / yeter ök tutar ok sini ay künüm
KB 3548 sewitse kimi dünya aḫır sürer / awıtsa erej birle terkin irer
DK VII 42 aġ pürçeklü anaŋ yiri behişt olsun aḫır ṣoŋı aru imandan ayırmasun aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳıldu …
KB 1210 toġuġlı neçe toġdı ölgü üçün / neçe barmasa iltür aḫır küçün
KB 3550 sewinçin körü barsa aḫır saḳınç / saḳınçın tirilse bolur kin sevinç
KB 4700 negü asġı aḫır ölür erse öz / saŋa teggüsi yoḳ meger iki böz
KB 6556 negü ektim erse anı orġu aḫır / negü ordum erse anın öz süçittim