İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ab

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
955
geçiş
353,9
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Şine Usu Yazıtı1841,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi953389,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
ŞU —
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: âb) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hevâsı44963313,187,9721,114.533,3
letâfetinden15918712,168,2312,571.711,3
latîf22278612,036,6414,751.678,8
hevâsının12214511,838,2211,011.306,8
havâsı12118511,767,8510,951.183,5
latîfdir9027611,236,859,40709,6
garkı7710911,217,968,74772,5
binâsı8137610,966,258,88561,1
u87617.43410,614,1527,933.519,5
mahbûb7057110,555,448,17399,9
havâsının384610,288,196,14403,6
gâyet1573.85110,063,8511,66553,7
olduğundan488169,794,386,59202,8
hevâyı26729,706,995,06211,2
hevâsından24309,648,144,88251,7
câvidân221049,416,224,63151,3
hammâmı561.7759,393,486,81169,9
şehrin501.5879,333,486,44151,5
hazz192329,034,854,2192,7
halkının142528,574,293,5557,5
bâğ251.2958,512,774,2753,7
hûbı10288,386,983,1481,0
mahbûbu10668,335,743,1061,5
havâsın9108,268,312,9999,1
letâfeti9408,216,312,9663,1
olmağıla134848,213,253,2335,5
sakîldir9428,216,242,9662,2
bâğçeli146568,152,913,2532,5
bâğçesi113358,133,543,0334,1
hûb91148,114,802,8943,2
beğenüp8248,066,882,8063,4
tâb8428,046,072,7953,2
sevâhil8518,035,792,7849,8
iklîmi103168,013,482,8830,3
bâğlı103757,943,242,8327,2
hevâsın787,908,272,6476,1
zîrâ323.5897,851,653,8629,9
cümleden151.1897,842,163,0021,7
vasatında81907,843,892,6428,6
hevâ71097,754,502,5330,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (955) →
EÇS VII 93b Ve'l-hâsıl bu varoş dahi ma‘mûr değildir, ammâ âb [u] hevâsı ve bâğ u bâğçeleri latîfdir. Halkı Rûmeli tarzı …
EÇS VIII 318b … a rağbet edüp sâhil-i bahrde ve ba‘zı berde mahalle münâsib âb [u] hevâsı latîf olan mürtefi‘ yerlere üç yüz pâre şehirler …
EÇS IX Y155b … e iki hammâmı var. Biri yalı tarafında Paşa hammâmı derler, âb [u] hevâsı latîf hammâm-ı rûşendir ve biri çârşû içinde Esk …
EÇS II 285a … kubbe-i azîm ve câmekân ve bir havz-ı kebîr inşâ etmişler. Âb [u] hevâsı gâyet latîfdir. Bunda Müsellem Mustafâ Ağa, paşa …
EÇS VII 50b Ve bu şehrin âb [u] hevâsı gâyetü'l-gâye latîfdir. Ve bunda ağreb ü garâ’ib …
EÇS VIII 364a Ve bu şehrin âb [u] hevâsı ve binâsı gâyet latîf olduğundan mahbûbu ve mahb …
EÇS V 95b … ve Karaca Beğ hammâmı ve Alaca hammâm ve (---) (---) Bunlar âb u havâsı ve binâsı latîf hoş kıt‘a-i nazîf hammâm-ı rûşinâl …
EÇS II 340a Bu şehrin âb [u] hevâsının letâfetinden mahbûb u mahbûbesi memdûh-ı âlem …
EÇS VI 69b "Ben bu Peçoy-ı dilcûyun âb [u] hevâsın beğendim" deyüp bu hâk-i pâkde âsâyiş etdi.
EÇS III 48b Der-sitâyiş-i letâfet-i âb [u] hevâ reng-i rûy-ı mahbûban: Âb [u] hevâsının letâfetind …