İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

altaġ

8
geçiş
3,0
milyonda
25.381.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
TT I-X2784,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)5490,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
TT D 0,33
ShoR D 0,39

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: altag) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
al72379,8710,282,6486,8

Hemen solunda

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“altaġ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (8) →
TT III D 2607.-121–122 atḳaġlıġ fişailiġ meŋiler [.] al altaġ uzanmaḳlarıġ öntürüp . aŋa yr/ . . . . . [.] asıġ tuzu ḳılt …
Mait … alḳu bodiswt-aġ baḫşı taplayurlar .. ḳop [ḳama]ġ uzanmaḳ al altaġ bil[miş üçün …] -ġuçı-ı yaltuŋuz baḫşı bolur ..
ShoR 8.3 /171–172 … ötrü anta töz-ün {艹+廾} -lar altınç oron ḳaḍında 十 törlüg al altaġ bilge bilig-lerig yügerü ḳılıp ::
TT III 26011.-68 al altaġ uzanmaḳlarıġ taiḳarıp . addın -larḳa asıġ -lıġ işig işletiŋ …
ShoR 6.2.2.1/20 … 生[此Ο oo]q-ı yuqı /// [irme]k münemek-te 無眼三文 közsüz al-sız alt[aġ] 4) -sız-ın üklitdiŋ köŋülüg arıġ yorıq /// [qa]dırmış-ta : …
ShoR 8.3 /187–189 … oron-ḳa 入 -ler sekiz(-inç) oron-ḳa kirgü-te uzun üdün 進 al altaġ paramit-ıġ 修 üz-e ḳamaġ yorıḳ-larıġ kirsiz arıġ ḳılıp ::
ShoR 8.3 /181 taştın sıŋar 六 paramit -larda yorıp seçe al altaġ paramit-ıġ büḍürüp ::
ShoR 7.2 /60–87 … 随順] êyin udu aḍḳanıp tutup 欲 uġrayu ḳatıġlanur tavranu[r al altaġ uzan-] maḳ üz-e ’erḍer aşar 精勤勇猛堪能 ḳatıġ-lanma[ḳ tavranmaḳ …