İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

anaŋ

19
geçiş
7,0
milyonda
13.522.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)125,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı15462,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,00
KuT D 0,33
KB D 0,00
DK D 0,75

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: anaŋ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
pürçeklü71612,6812,922,65115,4
ḳızları3911,7812,531,7347,3
yiri52811,7711,632,2471,7
behişt52911,7411,582,2471,3
ḳarıçuḳ31411,5411,891,7344,2
ağ920510,369,613,00102,8
olsun87608,397,552,8168,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“anaŋ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
DK IX 48 … töküŋ didi aġ ṣaḳallu babaŋ var-ise aġlatmaġıl aġ pürçeklü anaŋ var-ise buzlatmaġıl yaluŋuz yigit alp olmaz yavşan dibi ber …
DK IV 85 … baŋ buŋlu oldı ḳayıduban buradan oġul ive varsam aġça yüzlü anaŋ ḳarşu gelüp oġul dise aġ elleri ardına baġlu diyeyin-mi aġ …
DK I 95 dürtişür-iken ala gönderüŋ ufanmasun aġ pürçeklü anaŋ yiri behişt olsun aġ saḳallu babaŋ yiri uçmaġ olsun ḥaḳ yan …
DK I 70 … kerre yaramı ṣıġadı bu yaradan saŋa ölüm yoḳdur ṭaġ çiçegi anaŋ südi
DK I 63 saŋa bu yaradan korḫma oġlan ölüm yoḳdur ṭaġ çiçegi anaŋ südi-y-ile senüŋ yaraŋa melhemdür didi ġayıb oldı oġlanuŋ a …
DK IV 88 ḳarısa oġlı ṭoġmaz babaŋ ḳarı anaŋ ḳarı senden yigrek ḳādir bize oġul virmez virse daḫı senüŋ …
KB 651 ayu birmedimü ataŋ ya anaŋ / ay oġlum begiŋke özüŋ ḳılma teŋ
DK XII 48 … dan ayırmasun aġ saḳallu babaŋ yiri uçmaġ olsun aġ pürçeklü anaŋ yiri behişt olsun ḳādir seni nāmerde muḥtac itmesün aġ alnu …
DK IV 85 ḳızum gelinüm aġ çıḳardı ḳara geydi ḳarıçuḳ anaŋ ḳan yaş dökdi aġ saḳallu babaŋ buŋlu oldı ḳayıduban buradan …
DK V 39 aġ pürçeklü anaŋ yanına varduŋ can virmedi daḫı kim virse gerek didi delü du …