İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

and

29
geçiş
10,7
milyonda
9.632.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
64
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası11288,8
Kutadgu Bilig113,6
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı16493,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,56
KB D 0,00
DLT D 0,00
DK D 0,25

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: and) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
içdi41211,6411,922,0059,7
içdük3211,6314,091,7356,2
tuta75411,4310,562,6489,6
āṣi3911,3411,921,7344,8
ḳazana33210,6510,091,7336,3
getürdiler34210,449,701,7334,6
didiler48610,159,082,0042,6
beyrek31279,308,101,7327,8
gel31748,927,651,7225,9
ḳazan32368,547,211,7224,1
olarḳa33727,946,551,7121,4
aydur45227,896,481,9828,1
didi35637,385,951,7018,9
taŋrı49097,135,681,9623,7
iç41.5906,344,871,9319,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“and” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (29) →
KuT T. 37/87a1–2 23 yer kök iḍisi tuta and ol ruzi rast anıŋ meŋizlig kim sözleyür sizler
DK XI 52 … seni ḳoyu virelüm didiler hem ḫaraca muṭi' olalum sen daḫı and iç-kim bu bizüm ile yaġılıġa gelmeyesin didiler ḳazan aydur …
DLT I, 459 Bıçġas bitig ḳılurlar / And key yeme birürler / ḫandın basut tilerler / Basmıl Çomul ti …
DK XII 34 biz ḳazana 'āṣi olduḳ sen daḫı bize muṭi' ol didiler and içdiler beyrek etmegüŋ baṣmadı anlara muṭi' olmadı ṭayıŋ nā …
DK XI 17 … iken egri yoldan gelmeyeyin didi ayıtdılar vallah ḳazan eyü and içdi didiler imdi ḳazan big di bizi ög didiler ḳazan aydur
DK III 176 delü ozan aydur and içeyim bu kez boġaz kıṣraġa bindügüm yoḳ binübeni ḳazavata …
KuT T. 35/73a2 1 bir and
DK III 120 … olur-iseŋ beni bunda gelüp ḥalallıġa alur-mısın didi beyrek and içdi ḳılıcuma ṭoġranayın oḫuma sançılayın yir
DK XII 28 … haf getürdiler ḳazana biz 'āṣi olduḳ and içdük gel sen-daḫı and iç didiler
KuT T. 29/9a3 … taᶜn ḳılsalar diniŋiz içinde toḳuşuŋlar küfr başlarını olar and yoḳ olarḳa bolġay kim yanġalar