İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atları

336
geçiş
124,5
milyonda
968.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
30
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek3650,9
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi330134,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,49
KuT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atları) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
re’s2115610,457,084,55167,5
küheylân2534310,246,194,93167,4
develeri149410,067,223,72114,6
yaban8599,377,092,8163,9
bahrî6439,027,132,4348,3
çayırlar588,909,292,2358,5
yorgun5228,847,832,2345,6
sığırları5438,766,872,2238,3
bağlayup72638,584,742,5532,7
halkalar4178,547,881,9936,8
koş4228,527,511,9934,5
kendüleri62348,434,692,3527,6
tavla4638,365,991,9725,6
salup4698,345,861,9724,9
esbâbları4858,285,561,9623,2
koyunları4938,265,431,9522,5
kaydbend41038,225,281,9521,7
geyimli378,168,751,7331,9
çayıra388,168,561,7330,9
hotas398,158,391,7330,0
durgun3138,147,861,7227,4
seyishâneleri3168,137,561,7226,1
dinç3208,117,231,7224,6
âlâtı52638,104,252,1220,1
ablak3338,066,511,7121,4
açlıkdan3408,036,231,7120,2
sehel75528,013,672,4422,8
katana3458,016,061,7119,5
hüddâmları3527,995,861,7018,6
gele3607,965,651,7017,8
âdemleri53597,883,812,0817,2
ganîmet53687,863,772,0716,9
semîn3897,855,081,6815,4
müstağrak42367,844,091,8815,2
askerinin3947,845,001,6815,1
kavminin31017,814,901,6714,7
karadan31067,804,831,6714,4
askerleri31097,794,791,6714,2
kalmış43087,673,701,8513,2
altışar31597,634,241,6412,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“atları” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (336) →
Sek (IIc) ------ ertiler atları bo erür anın amtı biz birle
EÇS VII 143a … dendân-ı seyf-i Muhammedî'den geçirüp kırk yedi bin Kalmık atları ve Kırım'dan bile firâr eden Kazakları yine cümle esîr edüp …
EÇS X Y151a Alay-ı gönüllüyân: Ellerinde sipâh bayrakları ve küheylân atları ve çifte köçekleri ve kırmızı şalvârları ile atbaşı berâber …
EÇS VII 157b … n geçüp yigirmi binin dahi esîr olup altmış yedi bin Kalmık atları ele girdi.
EÇS V 54b … luk saya çuka ve iki Rus kölesi ve üç re’s küheylân Sâlihli atları verdi. Ve Özü kal‘alarının beşinden dahi bir kîse guruş ve …
EÇS VI 138a … üp yer yumşak olunca hemân ol mahalle kazıkları kakup andan atları bağlayup her atın başına tobralarıyla samanların asup çulla …
EÇS I 77b … âz-ı ayn edüp limanlarına kodular ve cümle Kızlar Ağası'nın atları ve kısrakları ve mâl-ı ganâyimin Hanya kal‘asında bey‘ [ü] …
EÇS IX Y311b … re müstağrak olmuş küheylân atlı iç ağaları kim her birinin atları altışar pâre yancığa müstağrak ciyâdâtlar üzre ellerinde ka …
EÇS VI 106a Ve cümle küffârın cemî‘i atları ve kılıçları ve meçleri ve şişleri ve harbaları ve demir ge …
EÇS V 142b Menzil-i sahrâ-yı yaylağ-ı azîm Köprez: Bunda cemî‘i atları çayıra salup, paşa efendimiz cemî‘i iş görmüş âdemler ile m …