İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bal

177
geçiş
65,6
milyonda
3
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17671,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DLT D 0,00
EÇS D 0,77

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bal) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yağ2611811,508,715,09268,9
arıları8710,4811,092,83120,9
fıçıları6179,999,392,4568,6
suyu266679,986,215,03174,2
fıçı6399,838,202,4457,2
yaparlar6689,657,392,4350,1
kovanları449,5010,902,0060,4
fıçısı459,4910,572,0055,4
arısı479,4810,092,0050,9
maksima489,479,902,0049,3
mûmları4159,428,992,0043,0
şerbeti5839,306,842,2237,8
tatlı4379,267,691,9935,1
peynir4469,207,371,9933,3
âşiyân4519,177,221,9932,4
keskin4529,167,201,9932,3
pirinç51229,106,292,2133,9
bozalar359,0810,161,7338,6
yağdıkda359,0810,161,7338,6
hardaliyyesi369,079,901,7337,0
meşrûbâtından3139,028,781,7331,3
suları73078,895,442,5839,3
edinüp41048,876,201,9726,6
balı52328,655,362,1827,5
boza3778,606,211,7120,0
yeyüp41778,535,431,9522,4
babası42018,445,241,9521,4
mümessek31608,195,161,6815,7
yağı31698,155,081,6815,4
meşhûrdur44037,824,241,8916,0
lezîz33197,634,161,6411,7
onar33587,524,001,6211,0
yerler33657,503,971,6210,9
hâsıl61.1337,233,342,2117,0
koyun35017,183,511,589,2
çok47537,143,341,8011,3
çıkarup35837,023,291,568,3
nûş37386,752,951,517,1
latîf37866,672,861,496,7
girüp41.3696,412,481,647,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (177) →
EÇS V 107b … ılup anda kovanlar bal yeyüp yağmur yağdıkda balları eriyüp bal mumları yer yüzüne çıkup alırlar.
EÇS X Y207a … yokdur. Ve cümle tüccârın bârları arpa ve bakla ve şeker ve bal ve yağdır. Dahi ziyâde getürdükleri boş develerdir. Bu maha …
EÇS V 37a … vânât u ganîmet vilâyet-i Kırım'da yokdur. İslâmbol'u yağ u bal ile ganîmet eden bunlardır.
EÇS II 257b … üz tekne söğüş pişmiş koyun etleri ve böğrilce çorbaları ve bal suları ve bozalar ve pasta ve şılharcı ve sızballar getirüp …
EÇS VIII 366b … bâdesi ve hardâliyye ve reyhâniyye müsellesi ve vişnâbı ve bal suyu ve bozası memdûhdur.
EÇS VI 151b–152a … tları pür-silâh olup cümle kâfirlerin ellerinde ikişer aded bal mûmları yakup cihânı çerâğân edüp bizim sâkin olduğumuz hân …
EÇS VII 155a … ndaki büyük ağacın dalına babasının leşin sandûk ile komuş. Bal arıları babasının siki ve taşağı ve budu arasında arılar ba …
EÇS I 179b … e Girid vilâyetlerinin balları meşhûrdur kim cemî‘i dünyâya bal bu diyârlardan gider.
EÇS II 257b–258a … -ı fâsîdlerince ol delikden cennete nazar ide. Niçe yüz bin bal arısı dahi ol delikden girüp Abaza leşinin koltukları ve bu …
EÇS VII 155a … al arıları babasının siki ve taşağı ve budu arasında arılar bal yapmış. Size mahabbeten babası taşağı kıllarıyla balı getir …