İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bela

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
90
geçiş
33,4
milyonda
3
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig11149,5
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7731,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,66
AH D 0,00
EÇS D 0,83

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: belâ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
giriftârı93411,229,953,00108,9
derdi127811,199,173,46130,8
derd82611,1410,172,8399,7
versin75910,598,802,6472,3
bendi1116710,457,953,30100,2
başımıza41910,239,622,0046,3
renci55510,148,412,2348,8
be3369,618,291,7328,8
çekerek92929,596,852,9768,0
anâ51579,376,902,2238,1
hak72829,276,542,6249,8
esîri41738,966,441,9827,9
verdi43328,285,501,9622,7
def‘i32288,275,621,7017,6
nâzil32598,145,441,6916,8
allah33897,684,851,6714,4
içün32.0365,532,471,425,4
olup1417.2814,721,602,5112,4
ü911.2954,701,582,007,8
niçe57.0564,521,411,393,5
ile1623.7694,461,332,4110,4
bin812.2674,411,291,674,9
yüz812.2724,411,291,674,9
deyü36.0074,010,900,811,0
u717.4343,710,590,891,0
ammâ415.2293,10-0,02-0,030,0
edüp623.9573,03-0,09-0,160,0
ve22147.9192,28-0,84-3,729,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (90) →
EÇS IV 339a … eyer cümle üç bin aded güzîde tüfeng-endâzı vardır ammâ Hak belâ vermesin çoğu Şî‘îlerdir.
EÇS III 30a … âzgâha niçe kerre yüz bin ümmet-i Mehemmed cem‘ olup def‘-i belâ içün du‘â-yı istiskâya hâzır olup Üsküdarî Mahmûd Efendi va …
EÇS IX Y127b … z yerde yatın. Buradan yer değiştirin, yohsa bizim başımıza belâ olursuz, zîrâ sizden evvel beş atlı beş yaya gelüp yigirmi …
KB 4918 sewinç ḳayda erse soŋında bela / erej ḳayda erse miŋ emgek bile
EÇS IV 249a–249b … sandûkaları alup İskender'in üç dörd yüz âdemiyle derd [ü] belâ çekerek 249b bu sandûkaları kal‘a içine koyup muzlim mağa …
EÇS VII 28a … elli kadar âdem ol şiddet-i hârda susuz helâk olup der[d-i] belâ çekerek,
EÇS IV 266b … Ol ma‘rekede siz de bize sataşdınız. Emîr Hudâ'nındır. Hak belâ versin, hân bizi cândan etdi. kûr-be-kûr ola" deyü hâna bed …
EÇS II 351b … âli görüp "Âyâ! Ol Arapça Allah bir gün bu askere ne gûne belâ nâzil eder" deyü havf [ü] haşyetimden,
KB 932 bela mihnet emgek ökünçün sıġıt / isizük yanutı bolur ay yigit
EÇS VI 112a … â Serdâr Ali Paşa kolundaki kubur üç günde yüz bin derd [ü] belâ ile binâ olunup dördüncü gün kal‘a dîvârın delmeğe başlayup …