İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bėrmek

18
geçiş
6,7
milyonda
14.054.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Abhidharma (Shogaito)375,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası14367,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
Abh D 0,00
KuT D 0,64

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bermek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yanut32088,768,081,7327,7
taŋrı49097,146,371,9827,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bėrmek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
Abh 1416–1418 … z tepredmek erür kök ḳalıḳ-ta ulatı üçegü yme/tėr ḳut küsüş bėrmek yme ḳayu ol tėptėser.
KuT T. 31/71b2 … örtmek üçün taŋrı olardın yawuzraḳ aŋar kim ḳıldılar yanut bėrmek üçün olarḳa ol kim körklügrek ḳılur erdiler
Abh 1413–1415 … 非由加持neŋ içgerip tudmaḳ çoġluġ yalın-lıġ küç kösün ḳut küsüş bėrmek ridi bögülenmek-te ulatı-lar-nıŋ uġrında ermez.
KuT T. 31/31a2–3 … itir-miz anı kim aytur ve meded bėrür-miz aŋar ḳındın meded bėrmek
KuT T. 31/36b3 3 meger pend bėrmek aŋar kim ḳorḳsa
KuT T. 37/27b2 3 yari bėrür saŋa taŋrı yari bėrmek ʿaziz
KuT T. 30/79a1 90 her-ayine taŋrı buyrur dad bėrmek eḍgülükin bėrmek yaġuḳluḳ iḍisiŋe yıġar çalpaḳ işdin yawuz …
KuT T. 27/26a2 … a aġırlasa siz olarnı ötünç bėrse siz taŋrıḳa körklüg ötünç bėrmek örtgey men ök sizdin yawuzlarıŋıznı kigürgey men sizni bust …
KuT T. 36/94b3 … ler üçün anlarḳa kim ḳorḳmazlar. taŋrınıŋ künlerindin yanut bėrmek üçün boḍunḳa anı kim ḳazġanur erdiler
KuT T. 34/8b2–3 44 meger rahmet bizdin yime küḍezü bėrmek bir rüzgarke tegi