İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bire

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
584
geçiş
216,4
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)7323,3
Kutadgu Bilig340,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi574234,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,63
KB D 0,29
EÇS D 0,73

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bire) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
meded6612811,578,228,10663,2
gâzîler4028610,566,346,25278,4
şu4236110,516,076,38276,0
geldin191629,706,084,29125,1
hey181489,656,134,18119,9
hay181759,605,894,17113,6
eydir296909,544,605,16130,7
deyince213669,505,054,44107,5
koma14529,497,283,72117,6
gidi14569,497,173,72115,3
kâfir256169,424,554,79110,9
hoş182879,405,184,1395,4
cânım162019,385,523,9192,5
âdemler256469,384,484,78108,6
evliyâ225209,354,614,5099,4
evliyâm131939,105,283,5170,7
mel‘ûn132339,035,013,4965,8
fursat10738,966,313,1269,1
vurun9168,948,342,9992,6
nice133088,904,613,4658,6
ha9578,856,512,9764,9
oğlan112378,784,743,1951,7
vardı9908,775,852,9556,2
feryâd144738,764,103,5253,5
mel‘ûnlar8548,686,422,8056,6
sultânım134928,633,933,3746,9
kâfiri102458,634,563,0344,5
gidiyi7128,598,402,6472,8
gitdi113578,584,153,1342,9
bizi124818,533,853,2242,0
ganîmetdir7438,526,552,6251,0
geliyor7538,496,252,6147,8
tîz81848,424,652,7236,5
gidileri648,399,762,4576,3
allâh148008,373,343,3739,8
yoldaşlar6118,378,302,4461,2
kardaşlar6138,368,062,4458,4
eyitdim93148,364,052,8233,9
niçün71868,224,442,5230,0
benim116538,193,282,9830,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (584) →
EÇS X Y421b … ı kavî imişsin kim bu fakîrin lâşesine böyle hakâret etdin. Bire mel‘ûn, nice diri etsen gerek. At ayağında pâymâl-i rimâl o …
EÇS I 86b "Bire yeniçeri yoldaşlar bire kardaşlar bire nereye gidersiz" deyü anlar yeniçeriyi firâr …
EÇS V 76a ‘Bire meded, şu hatun içün on bin altun vereyim. şunu halâs eyles …
EÇS VII 25a "Bire ağa muştuluk şikâr var, kalkın gidelim. İki kâfir bir ağaçl …
EÇS IX Y93a "Bire leke! Bire muhanat! Bir ceng etmeden, yara bere görmeden fi …
EÇS IX Y51a "Bire bu ne hâldir?" deyü dahi ileri vardık. Bir kolsuz cüvân yiğ …
EÇS VII 117a "Bire kâfirler dönekdir" deyü ot ağaları tuğlarıyla kâfir üzre bi …
EÇS IX Y7a "Bire vur ha ve bire tut ha" deyü hayli feryâd etdiler. Biz dahi …
EÇS IX Y51a "Bire hâzırbâş olun" deyü cümle refîklere tenbîh edüp bu muhâtara …
EÇS VIII 331a … bize ve ne bizim anlara bir zararı isâbet etmeyüp biz dahi bire meded Allâh deyüp giderken hemân cezîre-i Liminoz değirmenl …