İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birmiş

8
geçiş
3,0
milyonda
25.311.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Şine Usu Yazıtı1841,0
Kutadgu Bilig454,4
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
ŞU —
KB D 0,45
DLT D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birmiş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“birmiş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (8) →
BK D 3 … ürük [b]od(u)n(ı)n : ėlin : / törüsin : tuta berm(i)ş : ėti birm(i)ş : tört : bul(u)ŋ : ḳoop : y(a)ġı (e)rm(i)ş : sü sül(e)p(e)n …
KB 3473 … DÜLMİŞKE / / oḳıdı bitig kiç saḳındı uzun / ayur keḍ bilig birmiş ilig sözün
KB 2648 söz uḳġan kerek bolsa hazır cevab / cevab ḳılsa birmiş söziŋe savab
KB 3200 bayat ḳılmış emdi saŋa eḍgülük / bilig birmiş erdem uḳuş ög ülük
KB 2682 iḍi yaḳşı aymış ötüken begi / tilin tutzu birmiş saŋa söz yigi
ŞU B 4 … ı yaŋıḳa tüşdim taḳıġu yılḳa o/u .... -ḳa .... kö/ü -dim .. birmiş o/u .. g's'nV vooḳ ḳıılmıs ançıp kelti ėki ḳıızın
DLT III, 221 Birmiş seniŋ (turur) bil yalŋuḳ tapar ḳarınḳa / Ḳalmış tawar adınn …
DLT I, 102 ötrük utun oġrı-layu yüzke baḳar / Elgin taşup birmiş aşıġ başra ḳaḳar