Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 4 | 105,0 |
| Kutadgu Bilig | 5 | 68,0 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 155 | 63,3 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: düşman) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| şerrinden | 9 | 44 | 10,47 | 8,72 | 2,99 | 92,8 | |
| tarafdan | 11 | 280 | 9,67 | 6,34 | 3,28 | 75,4 | |
| dost | 5 | 64 | 9,49 | 7,33 | 2,22 | 41,3 | |
| muhâsarada | 6 | 110 | 9,49 | 6,81 | 2,43 | 45,1 | |
| gelse | 6 | 136 | 9,36 | 6,50 | 2,42 | 42,5 | |
| zafer | 5 | 109 | 9,23 | 6,56 | 2,21 | 35,8 | |
| emîn | 9 | 399 | 9,03 | 5,54 | 2,94 | 51,7 | |
| kankı | 4 | 95 | 8,98 | 6,44 | 1,98 | 28,0 | |
| dercengi | 3 | 42 | 8,90 | 7,20 | 1,72 | 24,2 | |
| meterise | 4 | 122 | 8,84 | 6,08 | 1,97 | 25,9 | |
| âfinâ | 4 | 129 | 8,81 | 5,99 | 1,97 | 25,5 | |
| olasın | 3 | 73 | 8,70 | 6,40 | 1,71 | 20,8 | |
| etse | 5 | 280 | 8,53 | 5,20 | 2,18 | 26,4 | |
| ederse | 3 | 118 | 8,45 | 5,71 | 1,70 | 17,9 | |
| lağım | 3 | 130 | 8,39 | 5,57 | 1,70 | 17,4 | |
| zuhûr | 3 | 149 | 8,29 | 5,37 | 1,69 | 16,6 | |
| hîni | 5 | 393 | 8,20 | 4,71 | 2,15 | 23,1 | |
| kaçan | 4 | 292 | 8,17 | 4,82 | 1,93 | 19,1 | |
| allâhümme | 3 | 224 | 7,99 | 4,78 | 1,67 | 14,2 | |
| gemileri | 4 | 356 | 7,98 | 4,53 | 1,91 | 17,5 | |
| olsa | 5 | 530 | 7,88 | 4,28 | 2,12 | 20,2 | |
| kal‘aya | 8 | 952 | 7,88 | 4,11 | 2,66 | 30,6 | |
| zâhir | 5 | 641 | 7,67 | 4,00 | 2,10 | 18,4 | |
| muhâsara | 4 | 481 | 7,67 | 4,10 | 1,88 | 15,2 | |
| tarafından | 5 | 900 | 7,27 | 3,51 | 2,04 | 15,3 | |
| bizi | 3 | 481 | 7,25 | 3,68 | 1,60 | 9,8 | |
| haber | 3 | 534 | 7,14 | 3,53 | 1,58 | 9,2 | |
| şehre | 3 | 546 | 7,11 | 3,50 | 1,58 | 9,1 | |
| içeri | 3 | 558 | 7,09 | 3,47 | 1,58 | 9,0 | |
| eğer | 5 | 1.172 | 6,94 | 3,13 | 1,98 | 12,9 | |
| dediler | 3 | 670 | 6,88 | 3,20 | 1,54 | 8,0 | |
| içine | 3 | 681 | 6,86 | 3,18 | 1,54 | 7,9 | |
| gelen | 3 | 690 | 6,85 | 3,16 | 1,54 | 7,8 | |
| evvel | 3 | 706 | 6,82 | 3,13 | 1,53 | 7,7 | |
| girüp | 5 | 1.369 | 6,74 | 2,91 | 1,94 | 11,5 | |
| zîrâ | 10 | 3.589 | 6,45 | 2,52 | 2,61 | 18,5 | |
| aslâ | 5 | 1.747 | 6,42 | 2,56 | 1,86 | 9,4 | |
| mezkûr | 5 | 1.828 | 6,36 | 2,49 | 1,84 | 9,1 | |
| halkı | 3 | 1.335 | 6,04 | 2,21 | 1,36 | 4,5 | |
| su | 3 | 1.367 | 6,00 | 2,17 | 1,35 | 4,4 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
düşman* ile tüm bağlamlar →“düşman” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (164) →| EÇS IV 339a | … bu meserreti dediklerinde "İlâhî Melek Ahmed, mu‘ammer olup | düşman | şerrinden emîn olasın!" deyü hayr du‘â edüp nîm sâ‘atden dâ … |
| EÇS IV 325a–325b | … âğîleri havfinden yolların tîre eylemişler kim bir tarafdan | düşman | şehre zafer bulursa daracık yollarda izdihâm olup usret üzr … |
| EÇS IV 252b | … azîmdir, zîrâ türâblı zemîndir. Ekseriyyâ der-ceng-i evvel | düşman | aşağı kal‘aya bu mahalden sarıldığından aşağı kal‘anın bu T … |
| EÇS VII 57b | … ce bu zencîrleri köşeden köşeye gererler. "Hîn-ı muhâsarada | düşman | kal‘a içine atlar ile ve yayan yürüyüş etmesin" deyü bu zen … |
| EÇS IV 266b | … mircioğlu ise paşanın, "Ya bizim ordu içinden çıkan âdemler | düşman | olup üzerimize gelse niçe ederdiniz?", dedüğü gelüp zuhûr e … |
| EÇS II 236a | … Bir tâze oğlandır, hılâfet hakkından gelemeyüp her tarafdan | düşman | baş kaldırdı" deyü kul guluv edüp yine Koca Murâd-ı Sânî'yi … |
| EÇS VI 185a | … erba‘aya dîdebânlık ve mihribânlık ederdim. Hamd-i Hudâ bir | düşman | zâhir olmayup on binden mütecâviz at ve üç bin esîr ve sâ’i … |
| EÇS II 363a–363b | … dim. Feth-i kelâm edüp eydür: "Gördün mü Evliyâ'm! Bu kadar | düşman | askerin ân-ı vâhidde niçe târumâr eyleyüp kırup geçirdim ve … |
| EÇS VI 180b | … örd ayakları dörd köşesinde eğri büğrü tabyalarıdır kim bir | düşman | bu Kanije kal‘asının topların battâl edemez, zîrâ gâyet mah … |
| EÇS X Y41a | … e Selîm Şehzâde ardlarından çevirir, ammâ ne çâre Acem ağır | düşman | , âh âh deyüp döğünürdü. Bir kerre Bâyezîd-i Velî deryâ-misâ … |