İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dad

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
54
geçiş
20,0
milyonda
2
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası8210,0
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4217,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,59
AH D 0,33
DK D 0,33
EÇS D 0,48

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dâd) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
adl105011,6210,293,16125,0
pederi52449,107,002,2238,8
feryâd84738,966,722,8059,0
bâğ91.2957,775,442,9350,5
elinden34667,565,331,6916,4
taŋrı39096,674,371,6512,5
âli32.5875,222,861,496,7
gelüp55.0515,002,631,879,9
ü1111.2954,992,602,7721,5
u1517.4344,812,433,1526,4
ile1223.7694,041,662,3711,3
edüp723.9573,260,871,202,1
olup517.2813,240,851,001,5
ve12147.9191,41-0,98-3,377,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (54) →
EÇS IV 340a … ldikde ahâlî-i Irâk'dan ve evlâd-ı Amâlık'dan Bâğ ve pederi Dâd {nâm kimesneler} Hazret'e varup îmân getirüp Bâğ ve pederi …
EÇS III 169b Dâd [u] feryâd ey çârunâ Selîm Hân u Pomağ'a / Ey çeştenî paşa- …
EÇS IV 340a … {nâm kimesneler} Hazret'e varup îmân getirüp Bâğ ve pederi Dâd bir kal‘a binâ etmeğe Hazret'den me’zûn olduklarında Hazret …
EÇS IX Y81b … ndik. Anıniçün hayır du‘â ederiz. Rûh-ı şerîfi şâd ve kabri dâd ü hayr ile yâd edenler dilşâd olalar.>>
EÇS II 240b Ey belâlı Bozburun feryâd elinden âh dâd / (---) (---) (---) (---) (---).
EÇS IV 332b–333a Andan Bâğ ve pederi Dâd 333a hâk-i Irâk'a gelüp hâlâ şimdiki Bağdâd'ın esâsına şü …
EÇS IX Y363a … Mekke ve Medîne ve Yemen ve Irâk'a Haccâc halîfe olup adl-i dâd ile velvele-ârâ olup ba‘dehu hakkında "aslahu'z-zaleme" ded …
EÇS X Y208b … ve sâyebânlar ve sahâbeler ile sahrâ-yı Âdiliyye'de adl [u] dâd olup hayemât-ı gûnâ-gûn ile lâlezâr olur. Üç gün üç gece Mı …
EÇS I 47a … dişâh-ı mağfûr kırk sekiz sene saltanatında cihânda adl [ü] dâd edüp memâlik-i Âl-i Osmân'ı pür-dâd [u] ma‘mûr [u] âbâd edü …
DK VII 12 … da gök ṣayvanlu tavla tavla çekilende şahbaz atlu çaġıruban dad virende bol çavuşlu yayḳanduġında yaġ tökilen bol ni'metlü …