İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

eḍgürek

19
geçiş
7,0
milyonda
13.521.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası7183,8
Kutadgu Bilig11149,5
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,43
KB D 0,63
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: edgürek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 7 geçiş  ↔  KB 11 geçiş

benzerlik 0,09

Karşılaştırılan yazılışlar: eḍgürek

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
turmaḳ41112,0912,662,0064,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“eḍgürek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
KB 2766 bu işke aġıçı saran eḍgürek / saranlıḳ bile neŋ küḍezgü kerek
KB 5725 bu kün anda turmaḳ saŋa eḍgürek / yana munda turmaḳ maŋa eḍgürek
KB 4861 silerke meniŋdin asıġ söz kerek / özümde körü bu sözüm eḍgürek
AH 313–316 … kerek tar erse kiŋ erse bitildi ruzuŋ harislıḳ ḳılurmu munı eḍgürek
KuT T. 31/30a2 … i yolḳa köndiler köni yolnı körklüg baḳiler yaʿni bėş namaz eḍgürek iḍiŋ üskinde yanutın hem eḍgürek asıġdın
KB 2087 ḳalı mundaġ erse boḍ ortu kerek / boḍı ortu bolsa bolur eḍgürek
KB 2469 köŋüllüg kerek hem keḍ öglüg kerek / amul bolsa ḳılḳı taḳı eḍgürek
KB 2431 maŋa sözle emdi körüp eḍgürek / uluġ hacibıġ ay neteg er kerek
KuT T. 31/28b1–3 … r anlar kim tandılar anlarḳa kim bittiler iki ögürde ḳayusı eḍgürek aḍaḳın turmaḳ taḳı körklügrek orunluġ
KuT T. 32/17b3 … biri: ey atam terke tutġıl anı bütünlükin ol terke tuttukuŋ eḍgürek küçüg imin