İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

esir

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
714
geçiş
264,6
milyonda
2
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi707288,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ShoR D 0,00
KB D 0,33
DK D 0,24
EÇS D 0,73

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: esîr) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mâlı781.27310,334,868,53379,9
ümmeti283669,735,185,15148,7
kelle232269,655,594,70135,5
ganâ’im211549,636,014,51136,6
kadar924.2589,243,358,65264,3
ganâ’imler13539,126,863,57101,3
alup472.4598,923,176,10124,3
alınup111068,785,623,2565,2
kırup122178,724,713,3355,9
kebâb101498,574,993,0650,4
halkın9958,515,482,9351,7
nâlân8548,426,132,7953,4
alındı8638,405,912,7850,8
bin13212.2678,382,359,23220,1
kimin8938,345,342,7644,4
gâret114778,243,453,0132,8
katana7458,246,202,6147,5
ehl81598,234,572,7135,8
bendi81678,224,502,7035,0
yebâb93048,183,812,7931,0
muhammed137838,152,973,1531,1
yüz11212.2728,142,118,13157,2
çıkarup115838,123,162,9428,8
beş353.4568,102,264,6854,6
geçirüp82508,093,922,6428,7
yigirmi262.5478,032,274,0440,8
binden71887,994,142,5027,2
ganâ’imle6727,975,302,3932,9
olan576.7717,961,995,6572,6
oldular128777,952,692,9324,6
on465.4777,931,995,0758,4
kâfirleri72487,903,742,4523,5
mütecâviz72547,893,702,4423,2
islâm’a61217,884,552,3426,6
guruşa61367,854,382,3325,3
kâfirler61627,814,132,3123,2
dilhaste5467,755,682,1930,1
tâlân5567,735,402,1828,1
muhammed’i5597,735,322,1827,6
dil62257,713,662,2619,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (714) →
EÇS VI 130a … b-ı râhatda iken cümlesin bî-râhat edüp bin beş yüz mikdârı esîr alup cümlesin pây-beste ve dil-haste ve şikeste beste edüp …
EÇS IX Y113a … şmemişdir. Q 56b P 56b Ve Freng-i bedreng bunları bulsa esîr edüp kebâb eder. Zîrâ bunlar küffârın gemileri altına dalup …
EÇS VI 149b … unda bizden mukaddem ceng-i azîm edüp niçe ümmet-i Muhammed esîr olup cümle halkı henüz dağlara ve sa‘b yollara firâr edüp H …
EÇS VIII 196a … de kazâ kazâ cümle esîrler tahrîr olunup dörd kerre yüz bin esîr Kazak çıkdı.
EÇS I 21a … esîr olup bakıyetü's-seyfi leb-i deryâya varınca kova kıra esîr edüp iki yüz pâre gemileri sağ bulunup iki yüzü pâre pâre v …
EÇS V 161b–162a … ir kim Allâh onu bizim elimize giriftâr eyledi, lâkin kendi esîr düşünce bizden sekiz bin altmış cân toprağa düşürüp, anlard …
EÇS VII 15b … kaç kerre küffâr bu bâğları basup niçe yüz ünâs-ı Muhammedi esîr edüp götürmüşdür.
EÇS V 104a … nehr-i Prahova'nın başında Erdel hudûduna seğirdüp altı bin esîr ve iki kerre yüz bin koyun ve altı bin sığır sürüp nehr-i S …
EÇS VII 6a … yüz aded küffârı aman u zamân vermeyüp el kaldırmadan cümle esîr edüp nısfını kovan gâzîlere verdik, iki yüz ellisini kânûn …
EÇS VI 25a … olundukda otuz bin yiğidin cemî‘i esîrlerinden on sekiz bin esîr ve sağîr kebîr penc-i yek pâdişâh içün alındı. Gayri mâl-ı …