İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

fesad

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
43
geçiş
15,9
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig11149,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3112,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,42
EÇS D 0,71

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: fesâd) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
fitne194712,7611,634,36278,4
buzuġlı3610,9711,941,7345,5
ḳaçar34010,219,201,7332,5
eksik31139,307,701,7226,2
olmasın31149,297,691,7226,1
vü71.5727,155,132,5736,3
içün32.0365,563,531,589,2
yine47.3724,142,091,535,5
ü611.2954,122,061,868,1
edüp523.9572,770,710,871,0
olup317.2812,500,450,460,3
cümle321.1972,210,150,170,0
ve20147.9192,150,080,260,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (43) →
KB 2104 fesad ḳayda bolsa ḳaçar ḳut teze / fesad çın yorır tutçı beglik buza
KB 6483 fesad fisḳ üni kör uḍıtmaz kiçe / ḳanı ‘ilm-ü kur‘an üni az çıça
EÇS III 177b–178b … geldiğinden niçe bin vâcibü'l-izâlelerin tahrîkiyle bu gûne fesâd sözlerin mâbeyne bırağırlar. Sakın benim birâderim bu hıyel …
EÇS I 129b … le nevbet bekler. Bu meyhâneler üzre me’mûrdur kim fitne ve fesâd olmasın. Zîrâ ümmü'l-habâyis kânıdır.
KB 4411 fesad ol buzuġlı tüpüg yıldızıġ / fesad ol buzuġlı bu eḍgü ızıġ
EÇS X Y110a … e benî âdemin de ziyânkârı durmaz ve şeb [ü] rûz fitne [vü] fesâd eden dahi mu‘ammer olmaz" deyü işâret-âmîz kelimâtlar buyur …
KB 4412 fesaddın kürer ol bulunmış ḳutuġ / fesad tamdurur ol uḍunmış otuġ
KB 4414 fesad tegre turma yorıma yaġuk / fesad ḳayda bolsa uçuzluḳ anuḳ
EÇS I 148a … le dâ’imâ mücâhede edüp şeytânın vesvesesine muhâlefet edüp fesâd etmemekdir." Ve sorsalar:
EÇS VII 131b … ve on iki yerde salâtın mekrûhâtını ve on dörd yerde salâtı fesâd eden sebebleri ve dörd yerde âbdestin farzlarını ve on yerd …