İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hisab

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
203
geçiş
75,2
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası9236,3
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi19378,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
AH D 0,00
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hisâb) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
evdeki569,6110,442,2368,8
dâ’irenmâdâr185909,545,664,16106,8
kitâbın5379,427,812,2344,9
adımdır207859,375,404,37111,5
bâzâra5489,357,442,2242,1
olunsa5999,086,392,2134,7
germe51029,076,352,2134,4
bedendir4539,006,971,9831,0
uymaz338,9010,701,7344,5
dânıkı378,879,481,7334,9
adımlayup388,869,281,7333,9
toksan41098,715,931,9725,2
ḳıldımız3718,496,131,7119,7
nefsi3748,476,071,7119,5
ḳatıġ3818,445,941,7018,9
rodos3918,395,781,7018,2
üzre11811.8898,324,0410,20448,6
kitâb31098,305,521,6917,2
bölme31178,265,411,6916,7
amelî31378,185,191,6815,8
ilmi98288,164,172,8335,2
varoş42848,074,551,9117,6
minâre31837,994,771,6714,1
olunmuşdur111.3947,823,713,0636,4
kal‘asının43877,804,101,8815,3
kulle32627,724,251,6412,0
etmişler44317,693,951,8714,4
dîvârı44867,573,771,8513,5
tamâm45077,533,711,8513,2
islâmbol56907,523,592,0515,8
adım57317,453,512,0415,2
olmaz34927,143,341,568,5
haremi35377,053,211,558,0
ikişer35826,973,101,537,6
cirmi36006,943,051,527,4
kal‘anın61.4896,862,742,0812,6
mâ‘adâ49646,812,791,718,6
otuz37736,652,691,466,1
dörd62.0616,442,271,949,4
yigirmi62.5476,161,971,827,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (203) →
EÇS X Y323b Bu hisâb üzre cümle İskenderiyye câmi‘leri yigirmi yedi hutbe kalmış …
EÇS X Y207a Bu Akabe askeri hisâb ile Mısır'dan eyle çıkarlar kim huccâc-ı müslimîn dahi Ezle …
EÇS X Y374a … kılı kırk şak edüp bir dânıkı ve bir nukra ve zerreyi cüz’î hisâb eder.
EÇS III 106a … leb-i deryâ ile tâ Silivri'ye gelince kal‘a dîvârı imiş. Ol hisâb üzre ol asırda şimdiki kal‘a-i İslâmbol taşra kal‘aya iç ka …
EÇS X Y216b Bu hisâb üzre iki Mısır hazînesi dahi bu yedi benderden hâsıl olur, …
EÇS VII 56b … ula binâdır. Otuz adım enli dolma toprak dolma dîvârdır. Bu hisâb üzre cümle toprağiyle bu kal‘a dîvârı elli adım kalın dîvâr …
EÇS VI 84a … una varınca bu varoşun tûlu kâmil iki bin germe adımdır. Bu hisâb üzre bu varoş-ı kebîr Tuna kenârıyla iki bin germe adımdır. …
EÇS I 133b İki târîh eyleyüp tertîb ile / Kıldı her bir mısra‘ı Cevrî hisâb / Dil-küşâ ayn-ı hayât-ı cân-fezâ. Sene (---). / Menba‘-ı K …
EÇS X Y118a … olmuşdur, ammâ girmediğimiz on dörd hammâm dahi vardır. Bu hisâb üzre nefs-i Mısır'da elli beş hammâm-ı hâs [u] âm vardır.
EÇS IV 200a … alçın kaya üzre adımlayamadığımız dîvârun tûlu iki bin adım hisâb edüp bu minvâl üzre kal‘a-i Kara Âmid dâ’iren-mâdâr on dört …