İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kend

75
geçiş
27,8
milyonda
4.195.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
116
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Kutadgu Bilig29394,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4016,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,49
KB D 0,76
EÇS D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kend) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 6 geçiş  ↔  KB 29 geçiş

benzerlik 0,08

Karşılaştırılan yazılışlar: kend

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
uluş165711,9610,304,00201,9
uluşḳa3710,2310,911,7340,9
il61509,777,492,4450,7
kılâ‘ları3859,267,311,7224,6
begi3919,217,211,7224,1
telim31198,996,821,7222,5
eşitgil32398,295,821,7018,4
kendi56287,865,162,1726,1
ma‘mûr62.8526,073,242,1916,3
içinde84.2735,913,072,4920,1
şehir31.6515,833,031,527,4
derler44.1234,962,131,545,6
içre45.3244,601,761,414,1
câmi‘i34.6374,381,541,142,5
ü611.2954,111,261,423,5
her35.9674,021,180,971,6
niçe37.0563,790,940,831,0
var37.6463,670,820,750,8
yüz412.2723,410,550,640,5
u417.4342,900,050,060,0
ve30147.9192,73-0,13-0,530,3
edüp323.9572,03-0,83-1,341,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kend” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (75) →
KB 2178 ḳalın ḳaznaḳ ursa bu altun kümüş / itilse ili artsa ol kend uluş
EÇS II 304b–305a … -yı bâzârları vardır. Ve yedi pâre ma‘mûr kılâ‘ları var. Bu kend kılâ‘larının her birin ta‘rîf ve tavsîf eylesek bir müccell …
EÇS II 293b Menzil-i karye-i kend-i Masîr: Kend lafzı bu diyârlarda kasabaya derler, kûh-ı Masîr dâmeninde …
KB 3652 ajun boḍnı barça uluş kend ḳoḍup / turup taġḳa kirse uluġ yük yüḍüp
EÇS II 310a–310b … peği memdûhdur. Kür’ün karşu tarafında Kendere nâm bir azîm kend, cümle keferelerdir. Kayıklarla beri Meküçü[vü]r kendine ge …
EÇS II 318b … kûh-ı Elburz'a varır. Bunda dahi üç gün azm-i râh edüp niçe kend [u] kurâları temâşâ ederek
EÇS VII 161b … şimdengerü ve Çerkezistân gibi kabak ta‘bîr etmezler. Cümle kend derler. (---) (---) (---) ve şehir ve ka‘al derler. Bu diyâ …
KB 3922 berü kel uluş kend içinde tiril / sini bilmesü ḫalḳ ḳatılġıl ḳarıl
KuT T. 33/21b3 … gler anlar kim köŋülleri içre sökellik ol çav kemişgen[ler] kend içre sekirtgem sėni olar üze yana ḳoŋşı bolmaġaylar seniŋ b …
EÇS VII 162a … üp andan gemilerle Dağıstân çetinde Terek kal‘asına ve niçe kend [ü] nevâhîlere mâlikdir.