İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kendler

24
geçiş
8,9
milyonda
11.210.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi197,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,59
DLT D 0,00
EÇS D 0,53

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kendler) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âbâdân89278,116,922,8161,3
sâ‘atde72.2396,665,462,5939,5
içre95.3245,794,572,8740,2
ma‘mûr42.8525,514,301,9016,3
sâ‘at32.1975,474,261,6412,1
gidüp32.6815,183,981,6211,0
cânibi65.6465,123,902,2921,4
içinde34.2734,523,301,568,4
u617.4343,492,271,949,5
edüp623.9573,041,821,756,6
ve12147.9191,410,190,430,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kendler” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (24) →
EÇS II 219a 87. Şehr-i azîm Merâğa ve niçe kendler ve niçe nevâhîler ve şehr-i Ûcân-ı Kadîm.
EÇS VII 166b Bu şehr-i Gîlân etrâflarında niçe şehirler ve kirmân ve kendler temâşâ edüp andan yine keştîye süvâr olup "Her çi bâdâ-bâd" …
EÇS IV 323b Bu şehri seyr [ü] temâşâ edüp cânib-i şarka âbâdân kendler ubûr ederek (---) sâ‘atde,
EÇS IV 304b … dahi iki bin hâneli ve câmi‘ ve hân u hammâmlı kenddir. Bu kendler şehr-i Kazvîn'e ve şehr-i Karakan derbendine gâyet karîb ke …
EÇS II 296b … . Andan bir sâ‘atde ma‘mûr, gül-i gülistân, bostânlı âbâdân kendler içre gidüp,
EÇS II 310a–310b … rla beri Meküçü[vü]r kendine geçüp hafta bâzârı ederler. Bu kendler Gence hudûdudur. Andan kalkup Kuşlunca 310b belin aşup (- …
EÇS IV 301a … tesi rûz-ı nevrûzda yine cânib-i şarka âbâdân sahrâlar içre kendler seyr edüp 6 sâ‘at,
KuT T. 28/6b2–3 111 aydılar: yıġḳıl anı hem ḳadaşını ıḍġıl kendler içinde tėrdeçiler
KuT T. 37/78b2 … olarda burun ḳarndın olar ḳaviraḳ olardın tutmaḳın kezdiler kendler içinde nek bar mu ḳorḳınçu
EÇS II 307b … yüz aded müsellah refîkler alup yine cânib-i şimâle deşt u kendler güzer edüp 9 sâ‘atde