İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kiriş

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
64
geçiş
23,7
milyonda
2
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig227,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5723,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,33
DLT D 0,00
DK D 0,45
EÇS D 0,47

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kiriş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
güni42010,6110,042,0048,6
yapmak32210,169,491,7333,9
şebeş32510,119,301,7333,1
öŋdin3409,888,631,7330,1
veledi41139,537,541,9934,0
vilâyetinde31718,716,531,7121,3
içi43348,365,981,9725,4
erdel43988,155,731,9624,0
handakı55648,035,552,1928,7
nehri354.9857,835,215,76187,2
erba‘ası33817,795,371,6916,5
cereyân81.3567,534,962,7439,7
içinden35307,374,901,6714,6
etmek35527,324,841,6714,4
şekli48637,144,611,9217,9
kenârında61.3477,124,552,3526,5
büyük38246,794,261,6412,1
tâ42.6735,582,981,759,6
eder44.2494,932,311,606,4
cânibi45.6464,521,901,464,7
içre35.3244,191,571,152,6
on35.4774,151,531,132,4
olan36.7713,851,220,991,7
dahi513.1863,631,001,121,9
üzre411.8893,450,830,871,1
ile723.7693,270,630,941,2
yüz312.2722,990,370,390,2
cümle421.1972,62-0,01-0,010,0
edüp423.9572,45-0,18-0,270,1
ve21147.9192,22-0,42-1,542,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (64) →
EÇS IV 228b … ir. Hatta kuyruk oynadan kuşçagazın bâğırsağından sâ‘atlere kiriş yapar kim on seneye tahammül eder kiriş olur.
EÇS VII 87a … mle iki kapusu var, biri kıble tarafına cisr başında nehr-i Kiriş kenârında büyük varoşa ve kal‘aya gider büyük kapudur. Biri …
EÇS VII 87a Mezkûr büyük varoşun poyraz cânibinde nehr-i Kiriş aşırı Ulesi derler bir varoş-ı azîmdir. Küffâr asrında bu d …
EÇS V 122b … r bir şehr-i ma‘mûrdur kim hâlâ ma‘mûr olmadadır kim nehr-i Kiriş bu şehrin tâ ortasından cereyân edüp cümle revzen ve şâhniş …
KB 5913 üçünçi tetig uz bitigçi bolur / kiriş hem çıḳış bilse ḳaznaḳ tolur
EÇS VII 83a … k vâki‘ olup aslâ ve kat‘â bir tarafdan havâlesi yok nehr-i Kiriş batağı içinde bir kal‘a-i mu‘azzamdır kim nehr-i Kiriş tâ E …
EÇS I 207b … -ma‘lûmdur. Hemân kopuz gibi bir sâzdır, ammâ kolu doğru ve kiriş tellerinin iki tarafında ikişer demir teller vardır, gayrı …
EÇS VII 86a … â kal‘ası kûh-ı Ulesi(?) dibinde bu kûhun kıblesinde nehr-i Kiriş aşırı bir top menzil[i] ba‘îd mezkûr dağ eteğinde bir vâsi‘ …
DK VIII 65 ḫan ḳırış güni öŋdin depen alpumuz ulaş oġlı salur ḳazan aṭam adın ṣo …
EÇS V 122a … arafına nâzır bir kapusu var. Bunun dahi handakı içi nehr-i Kiriş ile leb-ber-lebdir.