İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kirse

30
geçiş
11,1
milyonda
9.368.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift1987,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Kutadgu Bilig25339,8
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,00
KuT D 0,49
KB D 0,81
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kirse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
emgeki31411,1311,231,7341,5
ara32328,557,181,7224,0
kişi59927,325,822,2030,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kirse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (30) →
KB 881 örüŋ süt bile kirse eḍgü ḳılıḳ / ölüm tutmagınça enürmez yorıḳ
KB 2539 er at kirse ḫilçe körünse tözü / bu körse yaraġlıġ yaraġsız azu
KB 4687 uluş kenḍke kirse meniŋ bu özüm / kişi birle bolġa işim hem sözüm
Huast II Y. 60 a.-11–12 … trü yoḳ bolġai . . yaruḳlı [ḳar]alı [ḳaltı adrılġai] antada kirse ne tėpen bilt(i)m(i)z . .
KuT T. 32/18a2 … lsam saŋa bu iki ḳızımda birisini bu iki kim anıŋ üze terke kirse sen maŋa sekiz yıl eger tükel ḳılsaŋ on yıl seniŋ üsküŋde t …
KB 3626 ḳuruġ ḳumḳa oḳşar bu yalŋuḳ özi / ögüz kirse toḍmaz bu suḳluḳ közi
KB 975 biligsiz kişi köŋli ḳum teg turur / ögüz kirse tolmaz ap ot yem önür
KuT T. 27/35b1 … met bėrdi taŋrı ol iki üze: kiriŋler olar üze ḳapuġḳa ḳaçan kirse sizler yeŋigliler siz taŋrı üze köŋül uruŋlar eger müʾmin e …
KB 2549 liw aş tirki kirse körü ıḍsa köz / yaraġsıznı körse anı tıḍsa öz
KB 5657 kiŋeşse kiŋür ol kişike bilig / kiŋeşke bilig kirse yeltür elig