İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mürüvvet

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
24
geçiş
8,9
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig10135,9
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi124,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,46
AH D 0,33
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: mürüvvet) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yu61712,2312,282,4592,7
tariḳat3211,8814,361,7357,4
birûy3411,7813,361,7352,9
cümlemizi31111,4611,901,7344,5
himmet79210,9510,062,6484,5
amân55138,257,102,2239,4
ve6147.9190,41-0,81-1,852,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (24) →
EÇS IX Y309a … Mekke'ye varup senin düşmenlerine kılıç urayım" dedikde ol mürüvvet kânı merhamet edüp,
EÇS V 161a … edüp mâlı da alıkor. Bizim cümlemizi mürüvvet ederse kovar, mürüvvet ve kerem etmezse cümlemizi kırar" dediğimde cümlesi eydir:
KB 414 kişilikke himmet mürüvvet kerek / kişi ḳadri himmet mürüvvet yaŋı
KB 2971 mürüvvet tariḳat bu ol belgülüg / kişi emgeki bilse ḳılsa ülüg
KB 413 kerek erke himmet mürüvvet teŋi / yawuz yunçıġ andın yırasa öŋi
EÇS IV 387a … dânî {hub hub} / A ye ya ya u yu yu yu u yu yu yu yu / Amân mürüvvet azîzim bûçî kelendu
EÇS IX Y287a … ünûn-ı mücâhede, mazhar-ı envâr-ı fütüvvet, masdar-ı âsâr-ı mürüvvet, Fâtiha-i kitâb-ı velâyet, hâtime-i mushaf-ı vesâyet, unvân …
EÇS IV 387a … ûb / mükerrer- / A ye ya ya u yu yu yu u yu yu yu yu / Amân mürüvvet ilâ âhir a ya ya ya
KB 2970 ay ilig kişilik mürüvvet bolur / mürüvvet kişike tariḳat bolur
EÇS V 72a Ey imdi mürüvvet ve merhamet Hazret-i Alî'den kalmışdır. Sen dahi Murtazâ Al …