İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

neŋi

23
geçiş
8,5
milyonda
11.634.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig21285,5
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,64
DLT D 0,00
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: neŋi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dünya1329510,399,343,60143,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“neŋi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (23) →
KB 6551 ya kençim tükel boldı ḳarun neŋi teg / ya asḫab- ı res teg temür kend toḳıttım
KB 3625 açıġ suw teg ol kör bu dünya neŋi / neçe içse ḳanmaz ölimez eŋi
KB 3681 uzun boldı sözler neŋi asġı yoḳ / taḳı ma uzatıp aḍın tusġı yoḳ
KB 3980 neŋi bolsa yalŋuḳ bulur ög bilig / ḳamuḳ eḍgülükke uzatur elig
KB 3983 neŋi bolmasa er alıp birgüke / elig ḳısġa boldı ḳamuġ eḍgüke
KB 3539 yana dinḳa öçlüg bu dünya neŋi / yise dünya din yir baḳa kör munı
KB 3076 ajun feylesufı neŋi bolmasa / neçe tıldam erse kişedi tilig
KB 5605 bu dünya neŋi barça ḳalġu turur / atıŋ eḍgü ḳılġıl öz ölgü turur
KB 4697 tiriglik üçün boldı dünya neŋi / tiriglik tükese tüker neŋ muŋı
KB 6331 üküş bolsa artmaz bu dünya neŋi / neçe me az erse yeter öz teŋi