İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ruzı

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
282
geçiş
104,5
milyonda
4
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası401.050,1
Kutadgu Bilig227,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi24098,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,79
KB D 0,33
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: rûzı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
rûşende292911,5810,225,38411,4
rûşen3413011,408,295,81333,2
nevrûzı233711,219,544,79277,2
rûzları201911,0910,304,47283,6
adhâ204010,999,224,46228,2
şebi2412710,917,824,88217,5
kadir172610,829,614,12207,6
kadr184810,808,814,23191,8
ıydı1710210,507,644,10149,3
geceleri134010,378,603,60133,9
leylei2024410,286,624,43145,6
rûzumuz111110,2610,223,31156,0
ıyd111910,239,443,31130,1
mahşerden112110,229,293,31126,9
rûşenmisâl101010,1310,223,16141,8
rûşenleri9610,0010,813,00127,6
hârezmşâhî889,8210,222,83113,4
hezine8269,738,522,8281,4
cum‘ada9689,727,312,9874,5
arıġlardın769,6410,452,6499,2
mahşerde7129,619,452,6482,9
çerâğân101779,486,083,1265,2
muzlim8869,486,802,8060,3
ıydeynde699,409,642,4573,6
kıyâmet7599,397,152,6356,3
mahşer6129,399,222,4568,4
ıydi6179,368,722,4463,0
nevrûz6249,338,222,4458,1
bėrdimiz6499,217,192,4348,7
muzlimi579,159,742,2362,5
îdi5219,088,152,2347,9
ḳılurlar5648,896,552,2135,9
muzlimleri458,849,902,0051,7
nevrûzda468,839,642,0049,1
sizke72238,835,232,5837,4
olarḳa93728,824,852,9043,4
gecemiz498,829,052,0044,3
gûyâ261.7898,684,124,81100,1
meterise51228,665,622,1929,3
sizlerke4438,666,801,9830,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (282) →
EÇS VIII 349b–350a … şyâlar cümle mîr-i mîrânlardan peydâ edüp ba‘dehu sene 1081 rûz-ı Kâsım'ın bu şehirde sicil edüp ol gün Yanya'dan garb 350a …
KuT T. 36/96a1 … rdimiz yaʿḳub oġlanlarıḳa bitig hem hikmet hem peyġamberlıḳ ruzi bėrdimiz olarḳa arıġlardın artuḳ ḳıldımız olarnı ʿalemluġla …
EÇS VI 120b Ertesi gün rûz-ı pençşenbe idi, her vüzerâ ve her ocak halkı kazdıkları mete …
EÇS VII 144a … r oldukda hemân hakîr gördüm kim bu seferde Kırım'a gelişim rûz-ı menhûs imiş. Ayrılık günlerin görünce bir âh-ı serd-i kebûd …
EÇS X Y186a … cihân ile çerâğân olup geceleri leyle-i Kadir olup rûzları rûz-ı ıyd olur.
KuT T. 32/35a1–3 … n kim serindiler atarlar eḍgülük birle yawuzluḳnı andın kim ruzi bėrdimiz olarḳa hezine ḳılurlar
EÇS VI 186a … p mâl [u] menâle mâlik olan gâzîlerimize leyle-i Kadr oldu, rûz-ı r[û]şenleri îd-i ekber oldu.
EÇS VIII 217b … cgâh-ı ârâmgâhı bu mesîregâhdır. Bâ-husûs rûz-ı ıydeynde ve rûz-ı nevrûz-ı Hârezmşâhîde ve nevrûz-ı sultânîde ve Hızır-İlyâs …
EÇS VIII 247a Ammâ bu şehirde avretler sokağa rûz-ı rûşende çıkmak aybdır. Gece fânûslar ile hüddâm-ı siyâh çer …
EÇS V 178b Kaçan kim rûz-ı Kasım olur cemî‘i sayyâd-ı mâhîlerin her biri bu göle yüzer …