İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sabr

33
geçiş
12,2
milyonda
8.675.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2911,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
AH D 0,00
EÇS D 0,69

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sabr) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳılıŋ32410,7510,321,7337,3
edin615010,078,682,4460,6
murgı3939,618,371,7328,9
etmeyüp35677,365,761,7018,1
eyle112.2537,305,643,2565,0
gün43.3005,303,631,8412,8
deyü56.0074,763,091,9712,7
edüp323.9572,030,360,380,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sabr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (33) →
AH 349–352 … fėrahḳa bėla rėnc yoḍup öçer mihnėt otı keçer nėvbėti ḳalur sabr idisi sevabın yüḍüp
EÇS III 98b–99a … . Senin yetmiş kisen yerine şimdi yüz kise verelim. Bu sene sabr eyle" dedi. Hasan Ağa: "Ben bilirim, kabâhat kimdedir" deyü …
EÇS V 73b … Birkaç günlük müsâfiriniziz. Gülün seven dikenin de sever, sabr edelim. Mısra‘:
EÇS I 115a "Sabr eyle Paşa'nın işi vardır" der, hemân Dîvâne, Çavuşbaşıya,
EÇS X Y41a … cem'e imdâd edeler, hayr ola, el-umûru muhtâruhullâh" deyüp sabr ederdi.
EÇS I 34a … ûle ağır binâ-yı azîm temelinde metânet bulmağiçün kırk yıl sabr edüp andan kubbeye mübâşeret etmek gerek. Ammâ ben yedi yıl …
EÇS II 364a–365a … Evliyâm! Sen İpşir Paşa'yı bilirsin" "Belî bilirim" dedim. "Sabr eyle. İpşir oğlumla buluş. Ba‘zı sırra müte‘allık sözlerim …
EÇS X Y242a … vücûd ol günlerde süst-endâm ve menîde kuvvet yokdur. Eğer sabr etmeyüp cimâ‘ ederse, evlâdları külünçül ve künçül ve a‘mâ …
EÇS II 237a Iztırâbı ko gönül, (ey) murg-ı revân sabr eyle / Eskiyüp işte harâb olmadadır ten kafesi / Kârbân-ı r …
EÇS V 73a … Paşa "Birkaç günden arzlarımız sa‘âdetlü pâdişâhdan gelince sabr edin. İnşâ’allâh her biri birer takrîb ile âhar mansıblara …