İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

taplamaz

14
geçiş
5,2
milyonda
16.886.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift1987,2
Abhidharma (Shogaito)250,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig795,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,00
Abh D 0,33
KuT D 0,59
KB D 0,43

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: taplamaz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
taŋrı39096,736,311,7120,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“taplamaz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
KuT T. 29/35a2 46 eger tileseler çıḳmaḳnı anutġatılar aŋar ėtig ançası bar taplamaz taŋrı olarnıŋ ḳopup çıḳmaḳlarını dereŋ ḳıldı olarḳa ayıldı: …
Huast II D. 178 III.-12 … -h evinŋ kişi-h orunçaḳın yid[di]miz erser kün ai t(e)ŋri-i taplamaz işi-i-g neçe işledimiz erser . . yme [i]lki-i özün bu-u özü …
Abh 2177–2178 … ḫşı-nıŋ köŋül-iŋe ḳayu tıldaġ-ın vasubandu baḫşı köŋül-inde taplamaz tapırḳanmaz tėptėser.
KB 3690 ḳamuġda baġırsaḳ özüŋke özüŋ / köŋül taplamaz işni ḳoḍ kes sözüŋ
KuT T. 37/62a3 … amarını sewer mü sizde biriŋiz yėse ḳadaşınıŋ etini mundar taplamaz sizler anı ḳorḳuŋlar taŋrıda ol taŋrı tevbe ḳabul ḳılġan ya …
KB 3686 köŋül taplamadı bu iştin ḳaçar / köŋül taplamaz işke yaḳsa ḫatar
KB 848 özüm taplamaz neŋ biri yalġan ol / munıŋda basası bu küç ḳılġan ol
Abh 3704–3707 ḳulġaḳ-nıŋ-ta ulatı adın bilig -ler-te nedegin taplamaz siz-ler tükel bolur bu üç basudçı-lar tėp 又未来yene kelmedük …
KB 1610 begi taplamaz işni ḳılsa ḳulı / ilenç özke ḳılġu serilse ḳalı
KB 185 ḳamuġ sözni yiġsa uḳuş taplamaz / kerek sözni sözler kişi kizlemez