İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tatıġ

52
geçiş
19,3
milyonda
5.822.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek3650,9
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig48652,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
TT D 0,00
KB D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tatıg) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tatıġlıġ3810,6811,251,7342,1
bulsa57910,298,682,2350,6
asġı611810,188,372,4458,0
ḳatıġ4819,948,321,9938,4
körse31099,257,481,7225,2
bardı31289,097,251,7224,3
keḍ31678,816,861,7222,7
köŋül44348,085,901,9724,9
er36977,044,801,6714,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tatıġ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (52) →
KB 4619 bela miḫnet ol ig ölüm tutġaḳı / ölümde tatıġ yoḳ azu yaḳşısı
KB 1300 … amış bütülmiş kişig tut ḳatıġ / saŋa teggey andın tümen miŋ tatıġ
KB 5609 eşitti ilig söz sewindi ḳatıġ / köŋül köz yaruttı bulundı tatıġ
KB 1568 ata pendini sen ḳatıġ tut ḳatıġ / ḳutaḍġay birge künde tatıġ
Sek (IIc) tilin turḳaru adruḳ adruḳ alḳınçsz tatıġlıġ tatıġ tatar ol kim tatıġlıġ tatıġ tip titir
KB 6561 ḳarılıḳ ḳawurdı yigitlik yıradı / tatıġ bardı barġu uḍu yol könittim
KB 3585 tatıġ ḳayda erse tatıġsız bile / süçig ḳayda erse soŋında açıġ
KB 1893 sewitmiş yüzin körse közke tatıġ / köŋül arzusın bulsa özke tatıġ
KB 367 kimiŋ yaşı altmış tüketse saḳış / tatıġ bardı andın yayı boldı ḳış
KB 3342 hava nefs boyunın sıġu keḍ katıġ / özüŋ ötrü bulsa tapuġda tatıġ