İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tazı

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
28
geçiş
10,4
milyonda
3
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig340,8
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi197,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,45
KB D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tazı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zağar61912,0311,892,4589,2
ḳalmış42811,1910,752,0052,3
kelbi3709,979,011,7331,7
tili3809,838,821,7330,8
kimi37836,925,531,6917,2
beş33.4564,823,391,578,7
on35.4774,162,721,476,3
ve22147.9192,280,842,076,7
cümle321.1972,210,770,720,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (28) →
DK III 91 … ḳılları başlarından gitdi gördiler-kim uçarda ḳuzġun ḳalmış tazı ṭolaşmış yurtda ḳalmış gerdek paralanmış nayib şehid olmış …
EÇS II 278b yetegen / tazı
KB 5809 iḍi yaḳşi aymış bu tazı tili / kişi aslı bilgüke açmış yolı
KuT T. 34/96b1–2 28 ḳurʾannı tazi tilinçe egrilik--siz meger olar ḳorḳsun tėp
DK II 34 gördi-kim uçarda ḳuzġun ḳalmış tazı ṭolışmış yurtda ḳalmış ḳazan big burada yurd-ılan ḫaberleşm …
EÇS V 92b … mrü emrüküm, fermân pâdişâhımındır" deyü kendüde bulunan on tazı ve on re’s kelb-i mu‘allem zağarlar ve yedi aded bâz-ı hümâ …
EÇS V 92b … ıma yüz guruş ve birer çuka verüp ertesi gün cümle doğan ve tazı ve zağarları erbâb-ı tîmâra verüp Paşa ile vedâ[‘]laşdıkda …
EÇS IV 365b … ] kudreti kadarınca kafes içre harekât ederdi. Ammâ cüssede tazı kelbi kadar var idi. Hatta bir altun zencîr ile karıncayı k …
KB 5369 kewel tazı büktel taġı arḳunı / aḳur toldı tolmaz bu suḳluḳ ḳanı
EÇS IX Y28a yetegen / tazı