İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tazi

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
41
geçiş
15,2
milyonda
4
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig340,8
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3213,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,45
KB D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,66

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tazı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zağar61911,6811,342,4584,6
zağarları3411,0912,591,7349,6
ḳalmış42810,8910,202,0049,2
esbi915710,548,882,9993,6
kelbi3709,798,461,7329,4
tili3809,678,271,7328,6
süvâr36087,245,341,6916,4
kimi37836,904,981,6814,9
beş33.4564,812,841,496,7
on45.4774,572,591,677,7
gibi34.6054,402,421,415,2
olup417.2812,920,930,951,4
ve29147.9192,680,692,056,1
cümle421.1972,630,630,710,7
ile423.7692,460,470,560,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (41) →
DK III 91 … ḳılları başlarından gitdi gördiler-kim uçarda ḳuzġun ḳalmış tazı ṭolaşmış yurtda ḳalmış gerdek paralanmış nayib şehid olmış …
EÇS II 278b yetegen / tazı
KB 5809 iḍi yaḳşi aymış bu tazı tili / kişi aslı bilgüke açmış yolı
KuT T. 34/96b1–2 28 ḳurʾannı tazi tilinçe egrilik--siz meger olar ḳorḳsun tėp
DK II 34 gördi-kim uçarda ḳuzġun ḳalmış tazı ṭolışmış yurtda ḳalmış ḳazan big burada yurd-ılan ḫaberleşm …
EÇS I 84a … gazâ / Seyf-i Muhammed çekildi şimdi Macar-ı pelîde / Esb-i tâzî seyf-i müczem tîrkeş hep sizdedir. / Sehm kavsından çıkınca …
EÇS IV 370a … nâ-gûn silâh-ı zî-kıymet-i nâdire ve on aded küheylân esb-i tâzî hussân atlar ile Urus Yûsuf Kethudâ'ya iki bin âdem ta‘yîn …
EÇS II 297b … eynli ve murassa‘ rahtlı atı çekdiler. Hamd-i Hudâ ol esb-i tâzî rahş reftâr ederek ve sehîl abraş-gülendâm çekerek gerdenin …
EÇS VI 29a … e tuğulka-yı ser-penâha müstağrak olup cümle küheylân esb-i tâzî ve sabâ-sür‘atleri zer-ender-zere müstağrak olup cümle keme …
EÇS VII 109b–110a … rk yedi bin asker-i Tatar cem‘ olup iki kerre yüz bin esb-i tâzî ile Heyhât sahrâsına düşüp şimâl cânibine kâmil on beş sâ‘a …