İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tegse

72
geçiş
26,7
milyonda
4.350.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası26682,5
Kutadgu Bilig45611,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,60
KB D 0,83
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tegse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yawuzluḳ51310,9110,822,2367,2
ḳaḍġu44710,118,641,9940,3
yas3299,938,921,7331,4
ayurlar4689,878,111,9937,2
taŋrıdın4729,838,021,9936,8
eger113309,817,293,3089,8
sizke82239,807,392,8166,5
nė4849,717,801,9935,5
eḍgülük41039,557,511,9933,9
tegir3649,507,781,7226,5
işke41209,427,291,9932,6
olarḳa93729,386,822,9767,7
yawuz31069,117,051,7223,5
saḳınç31179,026,911,7222,9
emgek41839,016,681,9829,2
boḍun31798,616,291,7120,3
eḍgü36877,024,351,6512,4
içinde34.2734,501,721,213,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tegse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (72) →
KB 263 ḳalı bilgeke tegse ilde orun / ol il boldı törde taḳı keḍ burun
KuT T. 31/17b3 45 ey atam men ḳorḳar-men kim tegse saŋa ḳın üküş rahmetlig taŋrıdın bolur sen yekke dost
KB 2208 yüzi körki körklüg kerek hem yülüg / ḳılınçı köni tegse ḫalḳḳa ülüg
KuT T. 26/46b1 … ke ölüm neçeme bolsa sizler ediz yüksek ükekler içinde eger tegse olarḳa bir eḍgülük ayurlar: bu taŋrı üskinde ol eger tegse …
KB 4820 başıŋ kökke tegse beḍüklük atın / kirip yatġu ornuŋ ḳara yir ḳatın
KuT T. 27/57a1 … ri içinde ig ol ėwşürler olar içinde ayurlar ḳorḳar-miz kim tegse bizke ewrügli bolġay kim taŋrı kim keldürgey açuḳluḳnı azu …
KB 4078 uluġluḳḳa tegse uḳuşsuz kişi / iḍisi başın yir ay ilçi başı
KB 1853 ḳayuḳa elig ursa itlü barır / ḳayuḳa sözi tegse yetlü barır
KuT T. 26/46b1 … tegse olarḳa bir eḍgülük ayurlar: bu taŋrı üskinde ol eger tegse olarḳa bir yawuzluḳ ayurlar: bu seniŋüsküŋde ol ayġıl: ḳamu …
KB 6235 saŋa tegse emgek ya ḳaḍġu saḳınç / maŋa ma ḳaçan bolġa anda sewinç