İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tile

49
geçiş
18,2
milyonda
6.148.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
85
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig45611,7
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık2725,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,77
DLT D 0,33
AH D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tile) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
öḍrüm62611,3610,632,4578,1
tileme31610,5610,331,7337,6
meŋü33810,149,091,7332,1
ḳılma3669,748,291,7328,7
asġı31189,207,451,7225,1
ḳıl41929,097,161,9931,9
il31508,957,111,7223,7
keḍ31678,836,951,7223,0
eḍgü106878,806,653,1372,7
tiriglik31838,736,821,7222,5
dünya42958,576,541,9828,5
tilese32128,566,611,7121,6
er56977,785,632,1929,3
at71.8916,894,672,5432,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tile” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (49) →
KB 5920 tiriglik tileme at eḍgü tile / atıŋ eḍgü bolsa tirig sen ḳule
KB 6500 özüŋ ḳulluḳı ḳıl bayat birge küç / ḳayusın tilese tile ḳılma üç
KB 3143 üküş bolsa ilke basutçı tile / il itlür beḍük beg yatıp yir küle
KB 5479 er atnı sewindür hazine üle / olardın özüŋke miŋ arzu tile
KB 2339 üküş sü tileme er öḍrüm tile / er öḍrüm tile hem tolum tüm bile
KB 5484 er at sü bile yenç bu kafir yaġıġ / bayattın tile küç sen arḳaŋ arıġ
KB 3250 bayatım sewinçi tilese özüŋ / müsülman sewinçi tile kes sözüŋ
DLT I, 252 Erdem tile ögrenipen bolma küwez / Erdem-sizin ögünse eŋmegüde eŋer
KB 5536 il asġı tile me öz asġıŋ tile / kişi asġıŋa baḳma turma ile
KB 5851 nü ḳılsun er at bir ikindi bile / yara ḳılma mini sewinçim tile